Posłuszeństwo silniejsze niż lęk - komentarz do Ewangelii

Słowa Ewangelii według Świętego Mateusza (Mt 2, 13 - 15. 19 - 23):

Gdy mędrcy się oddalili, oto anioł Pański ukazał się Józefowi we śnie i rzekł: «Wstań, weź Dziecię i Jego Matkę i uchodź do Egiptu; pozostań tam, aż ci powiem; bo Herod będzie szukał Dziecięcia, aby Je zgładzić».

On wstał, wziął w nocy Dziecię i Jego Matkę i udał się do Egiptu; tam pozostał aż do śmierci Heroda. Tak miało się spełnić słowo, które Pan powiedział przez Proroka: «Z Egiptu wezwałem Syna mego».A gdy Herod umarł, oto Józefowi w Egipcie ukazał się anioł Pański we śnie i rzekł: «Wstań, weź Dziecię i Jego Matkę i idź do ziemi Izraela, bo już umarli ci, którzy czyhali na życie Dziecięcia».

On więc wstał, wziął Dziecię i Jego Matkę i wrócił do ziemi Izraela. Lecz gdy posłyszał, że w Judei panuje Archelaos w miejsce ojca swego, Heroda, bał się tam iść. Otrzymawszy zaś we śnie nakaz, udał się w okolice Galilei. Przybył do miasta zwanego Nazaret i tam osiadł. Tak miało się spełnić słowo Proroków: «Nazwany będzie Nazarejczykiem».

Komentarz do Ewangelii:

Dzisiejsza Ewangelia o ucieczce Świętej Rodziny do Egiptu pokazuje nam, że szczęście w Betlejem było bardzo krótkotrwałe. Wkrótce ludzie wręcz zaczęli polować na Syna Bożego i chcieli zabić Dzieciątko. Król Herod uznał małego Jezusa za rzekomego rywala dla swojej władzy i dlatego wszelkimi sposobami starał się Go odnaleźć i zabić.

Józef, mąż Maryi, otrzymał od anioła polecenie ucieczki do Egiptu z Dzieckiem i Jego Matką. Miał tam pozostać aż do śmierci Heroda. Ochronna ręka Boga spoczęła więc na Dziecku i Jego rodzinie. Było jeszcze za wcześnie na okrutną śmierć Mesjasza. Jezus miał ponieść tę śmierć trzydzieści lat później na krzyżu za grzechy ludzkości.

Fragment, który dziś czytamy należy do tzw. Ewangelii dzieciństwa i odsłania sposób, w jaki św. Mateusz interpretuje pierwsze wydarzenia z życia Jezusa w kluczu historii zbawienia. Ucieczka do Egiptu i późniejszy powrót nie są jedynie relacją faktów, lecz teologiczną narracją ukazującą Jezusa jako nowego Izraela. Cytat z Oz 11,1 („Z Egiptu wezwałem Syna mego”) nie ma charakteru czysto prorockiej zapowiedzi, lecz jest odczytaniem dziejów Jezusa jako wypełnienia drogi ludu wybranego: zagrożenia, wyjścia, ocalenia i nowego początku. Historia zbawienia dokonuje się w ukryciu, bez spektakularnych znaków, a jej nośnikiem staje się posłuszeństwo wiary.

Centralną postacią perykopy jest Józef, który w snach otrzymuje Boże polecenia i odpowiada na nie natychmiastowym działaniem. Ewangelista nie przekazuje ani jednego jego słowa, akcentując tym samym, że prawdziwe słuchanie Boga wyraża się w czynie. Józef staje się wzorem człowieka sprawiedliwego: nie analizuje, nie negocjuje, lecz bierze Dziecię i Jego Matkę i idzie drogą wyznaczoną przez Boga, nawet jeśli prowadzi ona przez niepewność, wygnanie i lęk. Maryja i Jezus pozostają w cieniu narracji, co paradoksalnie podkreśla, że to właśnie w ich kruchości i ukryciu realizuje się Boży plan.

Motyw Egiptu wprowadza również wymiar cierpienia i przemocy, który od początku towarzyszy misji Jezusa. Mesjasz nie wchodzi w historię jako triumfator, lecz jako Ten, Który dzieli los zagrożonych i bezbronnych. Wzmianka o Nazarecie i określenie „Nazarejczyk” dopełniają obrazu Mesjasza pokornego, odrzuconego i niepozornego. Mateusz nie wskazuje jednego konkretnego tekstu prorockiego, lecz syntetycznie ukazuje spełnienie Pism w Osobie Jezusa, Który realizuje Boże obietnice w sposób zaskakujący i cichy.

W wymiarze duszpasterskim perykopa ta demitologizuje obraz Świętej Rodziny jako rzeczywistości wolnej od cierpienia. Nazaret poprzedzony jest Egiptem - doświadczeniem ucieczki, strachu i tymczasowości. Ewangelia przypomina, że świętość rodziny nie polega na braku trudnych doświadczeń, lecz na wierności Bogu pośród nich. Jest to szczególnie ważne przesłanie dla rodzin przeżywających kryzysy, migrację, niepewność jutra czy poczucie zagrożenia.

W perspektywie pastoralnej tekst ten wzywa Kościół do czujności i wrażliwości wobec ludzi zepchniętych na margines, zmuszonych do opuszczenia swojego miejsca życia. Chrystus od początku solidaryzuje się z ich losem. Jednocześnie perykopa stawia przed wspólnotą wierzących wzór Józefa - człowieka, który w ciszy rozeznaje wolę Boga i bierze odpowiedzialność za powierzonych mu ludzi. Mt 2,13 - 15.19 - 23 ukazuje Boga wiernego swoim obietnicom, który prowadzi historię zbawienia przez ciche posłuszeństwo wiary, ucząc, że nawet drogi prowadzące przez noc mogą stać się przestrzenią Jego zbawczej obecności.

Spójrzmy raz jeszcze na Dzieciątko Jezus. Uśmiecha się do nas, jakby chciał powiedzieć: „Nie lękajcie się! Miłość Boża objawiła się wam we mnie”. To światło jaśnieje w świecie od Wcielenia Syna Bożego. Możemy się dzięki Niemu zorientować. Wzmocnieni i pewni siebie, podążamy naszą ścieżką przez czas, ku domowi Ojca wiecznego w chwale nieba.