• W 15. rocznicę odzyskania niepodległości przez Polskę oddział „Strzelca” w Osuchach ufundował pomnik symbolizujący wyjście Polski z jarzma niewoli.

• Pomnik wystawiono koło szkoły w Osuchach.

Ogłoszono akcję zbierania głazów narzutowych potrzebnych do budowy pomnika, w której z ogromnym zapałem wzięli udział uczniowie miejscowej szkoły i członkowie związku. Wśród członków Związku prym wiedli bracia Buczkowie Ludwik, Lucjan i 13-letni wówczas Jan, gdyż ich pole na tzw. Glińsku tuż za wsią Podsośnina obfitowało w tego typu kamienie.

Rzeźbę na pomnik wykonał Bolesław Augustyn, brat nauczyciela z Osuch. Odsłonięcie i poświęcenie Pomnika Niepodległości miało miejsce 12 listopada 1933 roku.

::photoreport{"type":"check-for-article","item":"9907"}

- Jeśli chodzi o pomnik. Pamiętam, jak przywieziono ogromny kamień z Józefowa, z którego miano wyrzeźbić postać kobiety. Postać tą, tutaj na miejscu wyrzeźbił Bolesław Augustyn brat miejscowego nauczyciela. Orzeł z pomnika został zdjęty z cokołu i schowany w piwnicy budynku szkoły, w czasie wojny. Co się z nim stało nie wiem - wspomnienia Józefa Osucha ze strzelca osuchowskiego.

W czasie wojny pomnik został całkowicie zniszczony przez Niemców. Dopiero w 2008 roku staraniem Społecznego Komitetu Opieki nad Cmentarzami w Gminie Łukowa, udało się dotrzeć do rodziny przedwojennego kierownika szkoły, pana Augustyna. Na podstawie odnalezionej we Francji małej fotografii, kamieniarz z Józefowa - Jan Pastuszek zrekonstruował pomnik.

::news{"type":"see-also","item":"37549"}

11 listopada 2008 roku obyły się uroczystości odsłonięcia i poświecenia pomnika z udziałem ostatnich żyjących budowniczych tj. strzelców osuchowskich. Wszystkie koszty pokryte zostały z kwesty organizowanej przez łukowski Komitet Opieki nad Cmentarzami.

Miejscem Pamięci opiekuje się GOK w Łukowej, obecnie pomnik znajduje się na terenie budowy Muzeum Partyzantów w Osuchach.

W 2022 roku strzelcy z Zamościa w porozumieniu z dyrektor GOK w Łukowej włączyli się uporządkowanie otoczenia pomnika i wzięli udział w uroczystościach z okazji Narodowego Święta Niepodległości w Łukowej. W tym roku Strzelcy z Zarządu Głównego z Rzeszowa w 84. rocznicę powstania Polskiego Państwa Podziemnego uroczyście wciągnęli flagę na maszt i zapalili znicze.

::news{"type":"see-also","item":"37568"}

11 listopada 2023 roku w 90. rocznicę powstania pomnika pojawią się na pewno z kwiatami mieszkańcy Osuch z Bogdanem Sarneckim na czele. GOK przygotował okolicznościową tablicę informacyjną.11 listopada każdy może, a nawet powinien tam się zatrzymać, by uczcić Niepodległą.

Opracowanie: Wiesława Kubów

::addons{"type":"facebook-encouragement"}