Zwycięstwo Syna w godzinie próby

Słowa Ewangelii według Świętego Mateusza (Mt 4, 1 - 11):

Duch wyprowadził Jezusa na pustynię, aby był kuszony przez diabła. A gdy pościł czterdzieści dni i czterdzieści nocy, poczuł w końcu głód.

Wtedy przystąpił kusiciel i rzekł do Niego: «Jeśli jesteś Synem Bożym, powiedz, żeby te kamienie stały się chlebem».

Lecz On mu odparł: «Napisane jest: „Nie samym chlebem żyje człowiek, ale każdym słowem, które pochodzi z ust Bożych”».

Wtedy wziął Go diabeł do Miasta Świętego, postawił na szczycie narożnika świątyni i rzekł Mu: «Jeśli jesteś Synem Bożym, rzuć się w dół, napisane jest bowiem: „Aniołom swoim da rozkaz co do ciebie, a na rękach nosić cię będą, byś przypadkiem nie uraził swej nogi o kamień”».

Odrzekł mu Jezus: «Ale napisane jest także: „Nie będziesz wystawiał na próbę Pana, Boga swego”».

Jeszcze raz wziął Go diabeł na bardzo wysoką górę, pokazał Mu wszystkie królestwa świata oraz ich przepych i rzekł do Niego: «Dam Ci to wszystko, jeśli upadniesz i oddasz mi pokłon».

Na to odrzekł mu Jezus: «Idź precz, szatanie! Jest bowiem napisane: „Panu, Bogu swemu, będziesz oddawał pokłon i Jemu samemu służyć będziesz”».

Wtedy opuścił Go diabeł, a oto przystąpili aniołowie i usługiwali Mu.

Komentarz do Ewangelii:

Opowieść o kuszeniu Jezusa otwiera publiczną działalność Chrystusa i ma znaczenie programowe dla całej Ewangelii. Bezpośrednio po chrzcie w Jordanie Jezus zostaje „wyprowadzony przez Ducha na pustynię”, co jasno wskazuje, że doświadczenie próby nie jest wypadkiem ani porażką, lecz elementem Bożego planu. Pustynia w Biblii jest miejscem ambiwalentnym: z jednej strony przestrzenią spotkania z Bogiem, z drugiej – obszarem próby, samotności i walki duchowej. Mateusz ukazuje Jezusa jako nowego Izraela i nowego Adama, Który w miejscu dawnych niewierności odpowiada doskonałym posłuszeństwem.

Warte jest podkreślenia, że to Duch prowadzi Jezusa na pustynię, ale nie jest On sprawcą kuszenia. Kusiciel pojawia się jako ten, który próbuje podważyć synowską relację Jezusa z Ojcem. Każda z trzech pokus rozpoczyna się od pytania o tożsamość Syna Bożego i sposób realizacji Jego misji. Pierwsza pokusa dotyczy chleba i głodu. Szatan nie proponuje zła samego w sobie, lecz sugeruje użycie mocy Bożej dla zaspokojenia własnej potrzeby. Odpowiedź Jezusa, zaczerpnięta z Księgi Powtórzonego Prawa, ukazuje fundamentalną zasadę biblijnej antropologii: człowiek żyje nie tylko dzięki temu, co materialne, ale dzięki relacji z Bogiem i posłuszeństwu Jego słowu.

Druga pokusa przenosi Jezusa do Jerozolimy, na narożnik świątyni. Jest to pokusa religijna, a nawet pozornie pobożna. Szatan cytuje Pismo Święte, aby skłonić Jezusa do spektakularnego aktu, który miałby wymusić interwencję Boga i publiczne uznanie mesjańskiej godności. Jezus demaskuje tę logikę, odrzucając próbę instrumentalnego traktowania Boga. Wiara nie polega na wystawianiu Boga na próbę, lecz na zaufaniu, które nie domaga się nadzwyczajnych znaków.

Trzecia pokusa ma charakter jawnie mesjański i polityczny. Propozycja władzy nad królestwami świata bez drogi Krzyża odsłania istotę diabelskiej strategii: osiągnięcie celu przy pominięciu posłuszeństwa Ojcu. Jezus zdecydowanie odrzuca tę pokusę, przypominając pierwsze przykazanie. Tym samym objawia, że Jego królowanie nie będzie oparte na dominacji, lecz na służbie i ofierze.

Jezus jest ukazany jako Syna, Który w pełni ufa Ojcu i realizuje swoją misję w posłuszeństwie. Zwycięstwo nad pokusami nie polega na ich uniknięciu, lecz na wiernym trwaniu przy Słowie Bożym. Charakterystyczne jest to, że Jezus nie prowadzi dialogu spekulatywnego z kusicielem, ale odpowiada Słowem. Biblia staje się tu narzędziem rozeznania i obrony duchowej.

Narracja o kuszeniu Jezusa jest jednym z kluczowych tekstów Wielkiego Postu. Uczy, że doświadczenie próby nie jest znakiem opuszczenia przez Boga, ale często potwierdzeniem, że człowiek wchodzi na drogę autentycznego powołania. Tekst ten pomaga zrozumieć, że pokusy często przychodzą pod postacią dobra pozornego: bezpieczeństwa, religijnego sukcesu czy władzy. Duszpasterstwo, inspirowane tym fragmentem, powinno pomagać wiernym w rozeznawaniu intencji serca oraz w odkrywaniu, że droga ucznia Chrystusa prowadzi przez wierność, a nie przez skróty.

Perykopa ukazuje realizm życia chrześcijańskiego. Jezus nie usuwa pokus z życia ucznia, ale pokazuje sposób ich przeżywania. Modlitwa, post i zakorzenienie w Słowie Bożym nie są ucieczką od świata, lecz przygotowaniem do odpowiedzialnej misji. Fragment ten ma szczególne znaczenie w formacji duchowej: uczy, że walka duchowa jest integralną częścią dojrzewania wiary, a zwycięstwo rodzi się z relacji z Bogiem, a nie z samej ludzkiej siły.

Mateusz ukazuje Chrystusa jako Zwycięzcę nad pokusą i Przewodnika dla uczniów. Pustynia nie jest miejscem klęski, lecz objawienia prawdy o Synu, który wybiera drogę posłuszeństwa i miłości. Dla Kościoła i każdego wierzącego tekst ten pozostaje zaproszeniem do ufnego wejścia w przestrzeń próby, z przekonaniem, że tam, gdzie człowiek opiera się na Bogu, rodzi się prawdziwa wolność.