• To już pewne - rok 2026 w Biłgoraju będzie należał do Stefana Knappa.

• Radni miejscy, przychylając się do petycji grupy mieszkańców, podjęli uchwałę o ustanowieniu nadchodzącego roku czasem upamiętnienia tego genialnego malarza, rzeźbiarza i pilota.

To szansa, by przypomnieć historię człowieka, który z biedy i wojennej tułaczki wzbił się na wyżyny światowej sztuki, w 105. rocznicę jego urodzin.

Historia Stefana Knappa zaczęła się w 1921 roku w Biłgoraju. Urodzony w średniozamożnej rodzinie mieszczańskiej, od dziecka przejawiał talent, choć los nie szczędził mu przeszkód. Zamiast do szkoły artystycznej, trafił do technikum we Lwowie, a potem wprost w wir II wojny światowej.

::addons{"type":"facebook-encouragement"}

Z łagrów w chmury

Życiorys Knappa to gotowy scenariusz na film. Aresztowany przez Sowietów, przeżył piekło łagrów w Archangielsku, by na mocy układu Sikorski-Majski wstąpić do Armii Andersa. Przez Bliski Wschód i Afrykę dotarł do Wielkiej Brytanii, gdzie został pilotem legendarnego Dywizjonu 318. Nad Monte Cassino latał na misje rozpoznawcze, a w chwilach wolnych od służby... rysował portrety kolegów z jednostki. To właśnie wtedy narodziło się nazwisko "Knapp", pod którym poznał go cały świat.

Król emalii i konkurent Dalíego

Po wojnie sztuka stała się dla niego formą autoterapii po traumach frontowych. Studiował w prestiżowych londyńskich szkołach, ale prawdziwy przełom nastąpił w latach 50., gdy zaczął eksperymentować z emaliowanym metalem. Jego autorska technika nakładania sproszkowanego szkła na blachy porcelanowe dała mu światową sławę.

::news{"type":"see-also","item":"56848"}

Ciekawostka, która bawi do dziś: W 1973 roku amerykański magnat handlowy George Farkas chciał zamówić mural. Pierwotnie projekt miał wykonać sam Salvador Dalí. Jednak zafascynowany pracami Knappa Farkas zaproponował... by to Knapp był głównym projektantem, a Dalí jego asystentem! Obrażony Dalí ofertę odrzucił, a Knapp stworzył jedno ze swoich wielkich dzieł samodzielnie.

Ślady Knappa: Od Heathrow po Biłgoraj

Jego prace zdobiły lotnisko Heathrow, budynek ONZ w Genewie, stacje warszawskiego metra, a nawet centra handlowe w Nowym Jorku, gdzie jego murale służyły pilotom jako punkty orientacyjne. W Polsce jego najbardziej znanym dziełem jest barwne panneau na Auli UMK w Toruniu, wykonane z okazji Roku Kopernikańskiego.

::news{"type":"see-also","item":"36224"}

W samym Biłgoraju pamięć o nim jest wciąż żywa:

• Jedna z ulic nosi jego imię.
• W Szkole Podstawowej nr 5 podziwiać można mural inspirowany jego twórczością.
• W I LO im. ONZ znajduje się jedna z rzadkich replik portretu Mikołaja Kopernika wykonana przez artystę.

Rok 2026 - czas na kulturę

Ustanowienie roku 2026 Rokiem Stefana Knappa to nie tylko formalność. To zapowiedź licznych wydarzeń kulturalnych, wystaw i inicjatyw edukacyjnych, które mają przybliżyć mieszkańcom postać tego "biłgorajskiego obywatela świata".

Stefan Knapp zmarł w 1996 roku w Wielkiej Brytanii, ale dzięki decyzji Rady Miasta, w 2026 roku symbolicznie powróci do swojego rodzinnego miasta w pełnym blasku swoich kolorowych emalii.

Foto: Wikipedia (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Stefan_knapp_1960.jpg)/Archiwum bilgoraj.com.pl