„Stop banderyzmowi!”. Rusza obywatelska inicjatywa ustawodawcza z udziałem lokalnych liderów

W środę, 10 czerwca 2026 roku, u Marszałka Sejmu RP złożony został wniosek o rejestrację Komitetu Inicjatywy Obywatelskiej „Stop banderyzmowi!”. Celem przedsięwzięcia jest wprowadzenie do polskiego prawa bezwzględnego zakazu propagowania ideologii ukraińskiego szowinizmu. W gronie założycieli komitetu znaleźli się znani samorządowcy i działacze społeczni z województwa lubelskiego.

::addons{"type":"facebook-encouragement"}

Głównym inicjatorem projektu jest prezydent Chełma Jakub Banaszek, wokół którego zgromadziła się szeroka reprezentacja samorządowców z Lubelszczyzny, w tym m.in. Michał Mulawa. W skład komitetu wszedł także związany z Konfederacją działacz Piotr Zduńczyk.

Tragiczny kontekst historyczny

Inicjatorzy akcji przypominają, że nacjonaliści z OUN-UPA, współpracując z hitlerowskimi Niemcami, zamordowali ponad 100 tysięcy Polaków na Wołyniu i w innych województwach II Rzeczypospolitej. Ofiarami były głównie osoby cywilne - kobiety, dzieci oraz starsi. Metodą formacji Stepana Bandery było nieludzkie okrucieństwo, wyrafinowane tortury i masowa eksterminacja, mające na celu brutalne przeprowadzenie czystki etnicznej.

::news{"type":"see-also","item":"54747"}

Fundamentem tych działań była radykalna ideologia Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów, której tzw. „dekalog” wprost nakazywał: „Nie zawahasz się dokonać największej zbrodni, jeśli wymaga tego dobro sprawy”. Projekt nowej ustawy ma być stanowczą odpowiedzią na wszelkie współczesne próby relatywizowania tych tragicznych wydarzeń.

Główne założenia projektu ustawy

Przygotowany dokument przewiduje zdecydowane uszczelnienie i zaostrzenie przepisów prawnych. Najważniejsze punkty projektu to:

• Wprowadzenie do Kodeksu karnego wyraźnego zakazu publicznego propagowania zbrodniczej ideologii OUN i UPA.
• Zrównanie statusu prawnego szerzenia ukraińskiego szowinizmu z zakazem propagowania nazizmu, faszyzmu i komunizmu (grozić za to będzie kara do 3 lat pozbawienia wolności).
• Nowelizacja ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej, mająca na celu ostateczne ukrócenie kłamstw historycznych o kolaboracji ukraińskich formacji nacjonalistycznych z III Rzeszą.
• Wdrożenie surowych mechanizmów karnych za zaprzeczanie zbrodni ludobójstwa na obywatelach polskich w latach 1943 - 1945.

Co dalej z projektem? Zbiórka także w powiecie biłgorajskim

Zgodnie z obowiązującymi procedurami, Marszałek Sejmu ma teraz 14 dni na formalną rejestrację nowo zawiązanego Komitetu. Po dopełnieniu tych formalności rozpocznie się ogólnopolska zbiórka podpisów. Aby projekt trafił pod obrady parlamentu, inicjatorzy muszą zebrać minimum 100 tysięcy podpisów obywateli.

- Już dziś gorąco zachęcam do dołączenia do inicjatywy, gdy tylko będzie taka możliwość - podkreśla Piotr Zduńczyk. Szeroko zakrojona akcja zbierania podpisów będzie prowadzona m.in. na terenie powiatu biłgorajskiego.