Miłość, która staje się życiem - komentarz do Ewangelii

Słowa Ewangelii według świętego Mateusza (Mt 22, 34 - 40):

Gdy faryzeusze posłyszeli, że zamknął usta saduceuszom, zebrali się razem, a jeden z nich, uczony w Prawie, wystawiając Go na próbę, zapytał: «Nauczycielu, które przykazanie w Prawie jest największe?»

On mu odpowiedział: «„Będziesz miłował Pana Boga swego całym swoim sercem, całą swoją duszą i całym swoim umysłem”. To jest największe i pierwsze przykazanie. Drugie podobne jest do niego: „Będziesz miłował swego bliźniego jak siebie samego”. Na tych dwóch przykazaniach zawisło całe Prawo i Prorocy».

Komentarz do Ewangelii:

Pytanie o największe przykazanie należy do dyskusji Jezusa z przedstawicielami żydowskich środowisk religijnych w Jerozolimie. Faryzeusze, dowiedziawszy się, że Jezus uciszył saduceuszów, wystawiają Go na próbę, pytając: „Nauczycielu, które przykazanie w Prawie jest największe?”. W judaizmie istniało wiele przykazań regulujących życie religijne i społeczne, dlatego pytanie dotykało ważnego zagadnienia: jak rozpoznać to, co stanowi istotę całego Prawa. Jezus odpowiada, wskazując na miłość Boga i bliźniego jako fundament wszelkiego postępowania zgodnego z wolą Bożą.

Pierwsze przykazanie Jezus zaczerpnął z Księgi Powtórzonego Prawa: „Będziesz miłował Pana Boga swego całym swoim sercem, całą swoją duszą i całym swoim umysłem” (Pwt 6,5). Słowa te należą do modlitwy Szema Izrael, odmawianej przez pobożnych Żydów jako wyznanie wiary w jedynego Boga (Pwt 6,4-9). Miłość do Boga nie jest jedynie uczuciem ani deklaracją religijną. Oznacza całkowite oddanie się Jemu, uznanie Go za Pana życia oraz podporządkowanie Mu swoich pragnień, decyzji i działań. Wymienione w tekście serce, dusza i umysł wskazują na całą osobę człowieka, który jest wezwany do miłości niepodzielnej i wiernej.

Jezus nazywa to przykazanie największym i pierwszym. Zaraz potem dodaje drugie, podobne do niego: „Będziesz miłował swego bliźniego jak siebie samego” (Kpł 19,18). W ten sposób łączy dwa teksty Starego Testamentu i ukazuje ich wzajemną zależność. Miłość Boga nie może być oddzielona od miłości człowieka. Nie wystarczy modlitwa, kult religijny czy znajomość przykazań, jeśli nie prowadzą one do szacunku wobec bliźnich, uczciwości, przebaczenia i troski o potrzebujących.

Przykazanie miłości bliźniego nie oznacza jedynie życzliwości wobec osób, które są nam bliskie lub podzielają nasze poglądy. W biblijnym kontekście obejmuje ono konkretne postępowanie wobec drugiego człowieka, szczególnie tego, którego łatwo skrzywdzić lub zlekceważyć. Jezus w całej swojej działalności pokazuje, że miłość wyraża się w czynach: w pomocy potrzebującym, przywracaniu godności odrzuconym, przebaczeniu grzesznikom i gotowości do służby. Miłować bliźniego jak siebie samego oznacza uznać, że jego godność i dobro nie są mniej ważne niż moje własne.

Ważne jest również końcowe stwierdzenie Jezusa: „Na tych dwóch przykazaniach opiera się całe Prawo i Prorocy”. Miłość nie znosi przykazań ani nie czyni ich zbędnymi. Jest kluczem do ich właściwego rozumienia. Wszystkie przepisy religijne i moralne powinny prowadzić człowieka do głębszej więzi z Bogiem oraz do dobra drugiego człowieka. Bez miłości nawet poprawne zewnętrznie wypełnianie obowiązków może stać się formalizmem, który nie przemienia serca.

Ewangelia stawia przed nami pytanie o jedność wiary i codziennego życia. Czy nasza modlitwa czyni nas bardziej cierpliwymi, miłosiernymi i gotowymi do przebaczenia? Czy potrafimy dostrzec potrzeby osób, z którymi mieszkamy, pracujemy i spotykamy się każdego dnia? Łatwo deklarować miłość Boga, trudniej zachować ją w chwilach konfliktu, zmęczenia czy niezrozumienia. Właśnie wtedy weryfikuje się autentyczność naszej wiary.

Jezus przypomina, że miłość Boga i bliźniego nie są dwiema niezależnymi drogami. Tworzą jedno powołanie, które obejmuje całe życie człowieka. Miłość Boga nadaje kierunek naszym wyborom, a miłość bliźniego staje się konkretnym świadectwem tej relacji. Chrześcijaństwo nie polega więc wyłącznie na znajomości prawd wiary czy przestrzeganiu religijnych praktyk. Jego centrum stanowi miłość, która przemienia serce i wyraża się w codziennych czynach. To ona jest najważniejszym sprawdzianem naszej wierności Ewangelii.