Co należy do cezara, a co do Boga?

Słowa Ewangelii według Świętego Mateusza (Mt 22, 15 - 21):

Faryzeusze odeszli i naradzali się, jak by podchwycić Jezusa w mowie.

Posłali więc do Niego swych uczniów razem ze zwolennikami Heroda, aby mu powiedzieli: «Nauczycielu, wiemy, że jesteś prawdomówny i drogi Bożej w prawdzie nauczasz. Na nikim Ci też nie zależy, bo nie oglądasz się na osobę ludzką. Powiedz nam więc, jak Ci się zdaje? Czy wolno płacić podatek cezarowi, czy nie?»

Jezus przejrzał ich przewrotność i rzekł: «Czemu wystawiacie Mnie na próbę, obłudnicy? Pokażcie Mi monetę podatkową!» Przynieśli Mu denara.

On ich zapytał: «Czyj jest ten obraz i napis?» Odpowiedzieli: «Cezara». Wówczas rzekł do nich: «Oddajcie więc cezarowi to, co należy do cezara, a Bogu to, co należy do Boga».

::addons{"type":"facebook-encouragement"}

Komentarz do Ewangelii:

Ewangeliczna scena sporu o podatek dla cezara ukazuje Jezusa wobec podstępnej próby zastawienia na Niego pułapki. Faryzeusze wraz ze zwolennikami Heroda zadają pytanie, które ma Go postawić w trudnej sytuacji: „Czy wolno płacić podatek cezarowi, czy nie?”. Odpowiedź twierdząca mogłaby narazić Jezusa na zarzut uległości wobec rzymskiej władzy, natomiast odpowiedź przecząca mogłaby zostać uznana za zachętę do buntu przeciwko Rzymianom. Jezus rozpoznaje ich przewrotność i odsłania głębszy wymiar postawionego problemu.

Podatek, o który pytają rozmówcy, był związany z rzymską dominacją nad Judeą. Dla wielu Żydów stanowił nie tylko obciążenie finansowe, ale także symbol utraty politycznej niezależności. Pytanie o jego płacenie miało więc wymiar zarówno religijny, jak i społeczny. Jezus nie podejmuje jednak sporu na narzuconych Mu warunkach. Prosi o pokazanie monety podatkowej i pyta o znajdujący się na niej wizerunek oraz napis. Gdy słyszy odpowiedź: „cezara”, wypowiada słowa, które stały się jedną z najbardziej znanych sentencji Ewangelii: „Oddajcie więc cezarowi to, co należy do cezara, a Bogu to, co należy do Boga”.

Moneta z wizerunkiem cezara wskazuje na porządek polityczny i zobowiązania związane z funkcjonowaniem państwa. Jezus nie nawołuje do lekceważenia obowiązków obywatelskich ani nie utożsamia wiary z odrzuceniem wszelkiej władzy świeckiej. Jego odpowiedź pokazuje jednak, że władza cezara nie jest nieograniczona. Istnieje rzeczywistość, która przekracza porządek polityczny i ekonomiczny: człowiek należy do Boga i przed Nim odpowiada za swoje życie.

Właśnie druga część Jezusowej wypowiedzi nadaje całej scenie najgłębsze znaczenie. O ile moneta nosi wizerunek Cezara, o tyle człowiek został stworzony na obraz Boga (por. Rdz 1,26-27). Nie jest to bezpośrednie wyjaśnienie podane w samym tekście Ewangelii, ale ważny biblijny kontekst, który pozwala zrozumieć wezwanie Jezusa. Oddać Bogu to, co do Niego należy, oznacza uznać Go za Stwórcę i Pana życia, a także odpowiedzieć na Jego miłość wiarą, posłuszeństwem i wiernością.

Słowa Jezusa nie pozwalają zatem sprowadzić religii wyłącznie do prywatnych przekonań ani utożsamić jej z interesami politycznymi. Wiara obejmuje całe życie człowieka, także sposób korzystania z władzy, pieniędzy i odpowiedzialności społecznej. Chrześcijanin powinien uczciwie wypełniać swoje obowiązki obywatelskie, troszczyć się o dobro wspólne i szanować prawowity porządek społeczny. Jednocześnie nie może uznać żadnej władzy ludzkiej za absolutną. Gdyby wymagania władzy stały w sprzeczności z prawem Bożym i sumieniem ukształtowanym przez Ewangelię, pierwszeństwo należy się Bogu.

Ewangelia stawia więc przed nami pytanie nie tylko o to, jakie obowiązki mamy wobec państwa, ale przede wszystkim o to, co oddajemy Bogu. Czy poświęcamy Mu czas, podejmujemy decyzje zgodne z Jego słowem i traktujemy drugiego człowieka z należną mu godnością? Czy nasza wiara wpływa na uczciwość w pracy, odpowiedzialność za wspólnotę i troskę o potrzebujących? Można bowiem rzetelnie wypełniać obowiązki zewnętrzne, a jednocześnie pozostawiać Bogu niewiele miejsca w codziennym życiu.

Jezus przypomina, że nie wystarczy oddać cezarowi należnej mu monety. Trzeba również oddać Bogu to, co do Niego należy, czyli całe swoje życie. Nie oznacza to ucieczki od świata, lecz przeżywanie codzienności w świetle Ewangelii. Wierność Bogu i odpowiedzialność obywatelska nie muszą się wykluczać. Przeciwnie, autentyczna wiara powinna pomagać człowiekowi uczciwie służyć innym i troszczyć się o dobro wspólne. Ostatecznie bowiem wszystko, co posiadamy, i wszystko, kim jesteśmy, otrzymaliśmy od Boga.

Foto: www.magnific.com