Winnica powierzona człowiekowi

Słowa Ewangelii według Świętego Mateusza (Mt 21, 33 - 43):

Jezus powiedział do arcykapłanów i starszych ludu: «Posłuchajcie innej przypowieści. Był pewien gospodarz, który założył winnicę. Otoczył ją murem, wykopał w niej tłocznie, zbudował wieżę, w końcu oddał ją w dzierżawę rolnikom i wyjechał.

Gdy nadszedł czas zbiorów, posłał swoje sługi do rolników, by odebrali plon jemu należny. Ale rolnicy chwycili jego sługi i jednego obili, drugiego zabili, trzeciego zaś ukamienowali. Wtedy posłał inne sługi, więcej niż za pierwszym razem, lecz i z nimi tak samo postąpili. W końcu posłał do nich swego syna, tak sobie myśląc: Uszanują mojego syna.

Lecz rolnicy, zobaczywszy syna, mówili do siebie: „To jest dziedzic; chodźcie, zabijmy go, a posiądziemy jego dziedzictwo”. Chwyciwszy go, wyrzucili z winnicy i zabili. Kiedy więc przybędzie właściciel winnicy, co uczyni z owymi rolnikami?»

Rzekli Mu: «Nędzników marnie wytraci, a winnicę odda w dzierżawę innym rolnikom, takim, którzy mu będą oddawali plon we właściwej porze».

Jezus im rzekł: «Czy nigdy nie czytaliście w Piśmie: „Ten właśnie kamień, który odrzucili budujący, stał się głowicą węgła. Pan to sprawił, i jest cudem w naszych oczach”. Dlatego powiadam wam: Królestwo Boże będzie wam zabrane, a dane narodowi, który wyda jego owoce».

Komentarz do Ewangelii:

Przypowieść o przewrotnych rolnikach należy do trzech przypowieści, które Jezus wygłasza w świątyni jerozolimskiej w czasie narastającego konfliktu z arcykapłanami i starszymi ludu. Jej tłem jest obraz winnicy, dobrze znany z tradycji biblijnej. Prorok Izajasz przedstawia Izraela jako winnicę zasadzoną i otoczoną troską przez Boga (Iz 5,1-7). Jezus wykorzystuje ten obraz, aby ukazać historię relacji Boga ze swoim ludem, a zarazem zapowiedzieć własne odrzucenie i śmierć.

Gospodarz, który zakłada winnicę, symbolizuje Boga. Winnica oznacza lud Boży, natomiast rolnicy są tymi, którym powierzono odpowiedzialność za jego prowadzenie. Gospodarz przygotował wszystko, co było potrzebne do jej funkcjonowania: ogrodził ją, wykopał tłocznię i zbudował wieżę. Obraz ten podkreśla troskę Boga o swój lud oraz Jego prawo do oczekiwania owoców. Winnica nie należy do dzierżawców. Została im jedynie powierzona.

Kiedy nadchodzi czas zbiorów, gospodarz posyła sługi, aby odebrali należny plon. Rolnicy jednak odrzucają ich, biją, kamienują, a nawet zabijają. W sługach można rozpoznać proroków, których Bóg wielokrotnie posyłał do Izraela. Ich zadaniem było przypominanie o Przymierzu, wzywanie do nawrócenia i ukazywanie Bożej woli. Odrzucenie proroków pokazuje dramatyczne napięcie pomiędzy wiernością Boga a niewiernością człowieka.

Najważniejszym momentem przypowieści jest posłanie syna. Gospodarz „posłał do nich swego syna, tak sobie myśląc: Uszanują mojego syna.”. W perspektywie całej Ewangelii Mateusza jest to wyraźna zapowiedź Jezusa jako umiłowanego Syna Ojca. Syn różni się od wcześniejszych sług: nie jest jednym z wielu wysłanników, lecz dziedzicem. Jego przyjście stanowi kulminację Bożego działania wobec ludzkości. Paradoks polega na tym, że rolnicy właśnie jego odrzucają i zabijają, licząc na przejęcie dziedzictwa. Jezus zapowiada w ten sposób swoją mękę i śmierć.

Przypowieść nie kończy się jednak na śmierci Syna. Jezus przywołuje słowa Psalmu 118: „Kamień, który odrzucili budujący, ten stał się głowicą węgła”. Odrzucony kamień staje się fundamentem. W świetle wydarzeń paschalnych obraz ten wskazuje na zmartwychwstanie i zwycięstwo Chrystusa. Ludzkie odrzucenie nie może udaremnić Bożego planu zbawienia.

Szczególne znaczenie mają końcowe słowa: „Królestwo Boże będzie wam zabrane, a dane narodowi, który wyda jego owoce”. Jezus nie przeciwstawia tutaj po prostu jednego narodu drugiemu. Akcent pada na owoc. Przynależność do ludu Bożego nie może być jedynie przywilejem zewnętrznym. Bóg oczekuje odpowiedzi wiary, wierności przymierzu i życia zgodnego z Jego wolą. O prawdziwej relacji z Bogiem świadczą owoce.

Przypowieść ma zatem również znaczenie dla Kościoła i każdego chrześcijanina. Winnica jest obrazem wszystkiego, co Bóg powierza człowiekowi: życia, czasu, powołania, talentów, relacji z innymi i odpowiedzialności za wspólnotę. Człowiek nie jest ich absolutnym właścicielem, lecz zarządcą.

Przypowieść jest więc jednocześnie ostrzeżeniem i wezwaniem do nadziei. Ostrzega przed pokusą zawłaszczenia tego, co otrzymaliśmy od Boga oraz przed odrzuceniem Jego słowa. Przypomina jednak także, że Bóg pozostaje wierny i że nawet odrzucony Syn staje się fundamentem zbawienia. Każdy z nas jest zaproszony, aby przyjąć Syna, rozpoznać w Nim dar Ojca i troszczyć się o to, aby powierzona nam winnica przynosiła owoce godne Królestwa Bożego.

Foto: www.magnific.com