Od ślepoty do światła - Chrystus oświeca człowieka (KOMENTARZ DO EWANGELII)

Słowa Ewangelii według Świętego Jana (J 9, 1 - 41):

Jezus, przechodząc, ujrzał pewnego człowieka, niewidomego od urodzenia.

Uczniowie Jego zadali Mu pytanie: «Rabbi, kto zgrzeszył, że się urodził niewidomy – on czy jego rodzice?» Jezus odpowiedział: «Ani on nie zgrzeszył, ani rodzice jego, ale stało się tak, aby się na nim objawiły sprawy Boże. Trzeba nam pełnić dzieła Tego, który Mnie posłał, dopóki jest dzień. Nadchodzi noc, kiedy nikt nie będzie mógł działać. Jak długo jestem na świecie, jestem światłością świata».

To powiedziawszy, splunął na ziemię, uczynił błoto ze śliny i nałożył je na oczy niewidomego, i rzekł do niego: «Idź, obmyj się w sadzawce Siloam» – co się tłumaczy: Posłany. On więc odszedł, obmył się i wrócił, widząc.

A sąsiedzi i ci, którzy przedtem widywali go jako żebraka, mówili: «Czyż to nie jest ten, który siedzi i żebrze?» Jedni twierdzili: «Tak, to jest ten», a inni przeczyli: «Nie, jest tylko do tamtego podobny». On zaś mówił: «To ja jestem».

Mówili więc do niego: «Jakżeż oczy ci się otworzyły?» On odpowiedział: «Człowiek, zwany Jezusem, uczynił błoto, pomazał moje oczy i rzekł do mnie: „Idź do sadzawki Siloam i obmyj się”. Poszedłem więc, obmyłem się i przejrzałem». Rzekli do niego: «Gdzież On jest?» Odrzekł: «Nie wiem».

Zaprowadzili więc tego człowieka, niedawno jeszcze niewidomego, do faryzeuszów. A tego dnia, w którym Jezus uczynił błoto i otworzył mu oczy, był szabat. I znów faryzeusze pytali go o to, w jaki sposób przejrzał. Powiedział do nich: «Położył mi błoto na oczy, obmyłem się i widzę».Niektórzy więc spośród faryzeuszów rzekli: «Człowiek ten nie jest od Boga, bo nie zachowuje szabatu». Inni powiedzieli: «Ale w jaki sposób człowiek grzeszny może czynić takie znaki?» I powstał wśród nich rozłam. Ponownie więc zwrócili się do niewidomego: «A ty, co o Nim mówisz, jako że ci otworzył oczy?» Odpowiedział: «To prorok».

Żydzi jednak nie uwierzyli, że był niewidomy i że przejrzał, aż przywołali rodziców tego, który przejrzał; i wypytywali ich, mówiąc: «Czy waszym synem jest ten, o którym twierdzicie, że się niewidomy urodził? W jaki to sposób teraz widzi?» Rodzice zaś jego tak odpowiedzieli: «Wiemy, że to jest nasz syn i że się urodził niewidomy. Nie wiemy, jak się to stało, że teraz widzi; nie wiemy także, kto mu otworzył oczy. Zapytajcie jego samego, ma swoje lata, będzie mówił sam za siebie». Tak powiedzieli jego rodzice, gdyż bali się Żydów. Żydzi bowiem już postanowili, że gdy ktoś uzna Jezusa za Mesjasza, zostanie wyłączony z synagogi. Oto dlaczego powiedzieli jego rodzice: «Ma swoje lata, jego samego zapytajcie».Znowu więc przywołali tego człowieka, który był niewidomy, i rzekli do niego: «Oddaj chwałę Bogu. My wiemy, że człowiek ten jest grzesznikiem». Na to odpowiedział: «Czy On jest grzesznikiem, tego nie wiem. Jedno wiem: byłem niewidomy, a teraz widzę». Rzekli więc do niego: «Cóż ci uczynił? W jaki sposób otworzył ci oczy?» Odpowiedział im: «Już wam powiedziałem, a wy nie słuchaliście. Po co znowu chcecie słuchać? Czy i wy chcecie zostać Jego uczniami?»

Wówczas go obrzucili obelgami i rzekli: «To ty jesteś Jego uczniem, a my jesteśmy uczniami Mojżesza. My wiemy, że Bóg przemówił do Mojżesza. Co do Niego zaś, to nie wiemy, skąd pochodzi».

Na to odpowiedział im ów człowiek: «W tym wszystkim dziwne jest to, że wy nie wiecie, skąd pochodzi, a mnie oczy otworzył. Wiemy, że Bóg nie wysłuchuje grzeszników, ale wysłuchuje każdego, kto jest czcicielem Boga i pełni Jego wolę. Od wieków nie słyszano, aby ktoś otworzył oczy niewidomemu od urodzenia. Gdyby ten człowiek nie był od Boga, nie mógłby nic uczynić».

Rzekli mu w odpowiedzi: «Cały urodziłeś się w grzechach, a nas pouczasz?» I wyrzucili go precz.

Jezus usłyszał, że wyrzucili go precz, i spotkawszy go, rzekł do niego: «Czy ty wierzysz w Syna Człowieczego?» On odpowiedział: «A któż to jest, Panie, abym w Niego uwierzył?» Rzekł do niego Jezus: «Jest nim Ten, którego widzisz i który mówi do ciebie». On zaś odpowiedział: «Wierzę, Panie!» i oddał Mu pokłon.

A Jezus rzekł: «Przyszedłem na ten świat, aby przeprowadzić sąd, żeby ci, którzy nie widzą, przejrzeli, a ci, którzy widzą, stali się niewidomymi». Usłyszeli to niektórzy faryzeusze, którzy z Nim byli, i rzekli do Niego: «Czyż i my jesteśmy niewidomi?» Jezus powiedział do nich: «Gdybyście byli niewidomi, nie mielibyście grzechu, ale ponieważ mówicie: „Widzimy”, grzech wasz trwa nadal».

Komentarz do Ewangelii:

IV Niedziela Wielkiego Postu, nazywana Niedzielą Laetare, wprowadza w liturgii moment radości pośród pokutnego czasu. Nazwa pochodzi od pierwszych słów antyfony na wejście: Laetare, Ierusalem – „Raduj się, Jerozolimo”. Kościół w połowie drogi wielkopostnej kieruje wzrok wierzących ku światłu zbliżającej się Paschy. Dlatego właśnie w tę niedzielę czytana jest Ewangelia o uzdrowieniu niewidomego od urodzenia, która ukazuje Jezusa jako Światłość świata, przychodzącą rozproszyć ciemność ludzkiego życia.

Opowiadanie rozpoczyna się pytaniem uczniów o przyczynę cierpienia niewidomego. Zgodnie z popularnym w starożytnym judaizmie przekonaniem pytają oni, czy choroba jest skutkiem grzechu jego samego lub jego rodziców. Jezus zdecydowanie odrzuca tę logikę prostego powiązania winy i cierpienia. Nie chodzi o wskazanie winnego, lecz o objawienie się „dzieł Bożych”. W ten sposób Ewangelia ukazuje Boga, Który potrafi przemieniać ludzką słabość w miejsce działania swojej łaski.

Znaczący jest gest Jezusa, Który czyni błoto z ziemi i namaszcza nim oczy niewidomego. Ten obraz nawiązuje do sceny stworzenia człowieka z prochu ziemi i sugeruje, że Chrystus dokonuje jakby nowego aktu stworzenia. Posłanie uzdrowionego do sadzawki Siloe – której nazwa oznacza „Posłany” – wskazuje na samego Jezusa, wielokrotnie w tej Ewangelii przedstawianego jako Tego, Którego Ojciec posłał na świat.

Po uzdrowieniu rozpoczyna się długa dyskusja z faryzeuszami. Ewangelista buduje tu głęboki kontrast: człowiek, który był niewidomy fizycznie, stopniowo dochodzi do coraz pełniejszego poznania Jezusa, natomiast ci, którzy uważają się za duchowych przewodników ludu, okazują się ślepi na działanie Boga. Uzdrowiony najpierw mówi o Jezusie jako o człowieku, potem nazywa Go prorokiem, a w końcu oddaje Mu pokłon jako Synowi Człowieczemu. Droga tego człowieka staje się obrazem drogi wiary.

Kulminacją opowiadania są słowa Jezusa: „Przyszedłem na świat, aby ci, którzy nie widzą, przejrzeli, a ci, którzy widzą, stali się niewidomi”. Spotkanie z Chrystusem ujawnia prawdę o człowieku: pokorni otwierają się na światło, natomiast pyszni pozostają zamknięci w przekonaniu o własnej racji. Właśnie dlatego największą przeszkodą w wierze nie jest niewiedza, lecz duchowa pycha.

W kontekście Niedzieli Laetare Ewangelia ta nabiera szczególnej wymowy. Radość tego dnia nie jest jedynie chwilowym wytchnieniem w czasie pokuty, lecz zapowiedzią światła paschalnego. Chrystus przychodzi, aby rozjaśnić ludzką drogę i przywrócić człowiekowi prawdziwe widzenie – zdolność dostrzegania Boga w swoim życiu.

Tekst ten przypomina, że każdy człowiek potrzebuje duchowego oświecenia. Wiara nie jest jednorazowym wydarzeniem, lecz procesem stopniowego otwierania oczu serca. Wielki Post jest właśnie czasem takiego wewnętrznego przejrzenia - momentem, w którym pozwalamy Chrystusowi dotknąć naszej ślepoty, abyśmy mogli zobaczyć światło prawdy i radość zbawienia.

Obraz Rosario Vilbar z Pixabay