Dynia nie tylko do wycinania – co z nią zrobić w kuchni i w domu?

Dynia na dobre wróciła do polskich kuchni i jesienią trudno wyobrazić sobie bez niej obiad czy domową dekorację. Z jednej sztuki można ugotować zupę na kilka dni, upiec ciasto, uprażyć pestki i jeszcze ozdobić parapet. Oto jak wybrać dobrą dynię i wykorzystać ją w kuchni oraz w domu.

Jaką dynię wybrać?

Do jedzenia najlepiej nadają się odmiany o zwartym, słodkawym miąższu, a do wycinania duże dynie z cienką ścianką. W sklepach najczęściej trafisz na trzy rodzaje:

• Hokkaido – mała, pomarańczowa, o lekko orzechowym smaku. Jej skórka mięknie po upieczeniu, więc nie trzeba jej obierać. Dobrze sprawdza się w zupach i pieczona w kawałkach.
• Piżmowa – podłużna, w kształcie gruszki, z beżową skórką. Ma kremowy miąższ i mało pestek, dlatego jest wygodna do ciast, puree i placków.
• Zwyczajna, duża pomarańczowa – ta, którą zna się z halloweenowych zdjęć. Jest wodnista i mniej aromatyczna, więc lepiej zostawić ją do wycinania niż do garnka.

Dojrzałą dynię poznasz po twardej skórce, w którą nie da się wbić paznokcia, i po suchym, zdrewniałym ogonku. Powinna być ciężka w stosunku do wielkości, a po postukaniu wydawać głuchy dźwięk.

Cała, nienaruszona dynia leży w chłodnym i suchym miejscu nawet kilka tygodni, więc można kupić ją na zapas. Po przekrojeniu trzeba ją zużyć w ciągu kilku dni.

Dynia w kuchni

Najprostszy pomysł na dynię to zupa krem. Wystarczy podsmażyć cebulę i czosnek, dodać pokrojoną dynię, kilka ziemniaków lub marchewkę, zalać bulionem i gotować do miękkości. Po zmiksowaniu można ją podkręcić imbirem, mlekiem kokosowym albo łyżką masła orzechowego. Z jednej średniej hokkaido wychodzi garnek na trzy, cztery obiady.

Równie mało pracy wymaga pieczona dynia. Kawałki skrapia się oliwą, posypuje solą, rozmarynem lub wędzoną papryką i piecze około 30 minut w 200 stopniach. Tak przygotowana pasuje do kaszy, makaronu, sałatki z fetą albo jako dodatek do mięsa.

Z puree, czyli upieczonej i zmiksowanej dyni, robi się placki, chlebek dyniowy, muffinki i klasyczne ciasto dyniowe. Puree można zamrozić w porcjach i wyjmować przez całą zimę.

Do kawałka ciasta dyniowego czy dyniowej latte pasuje też zwykła krówka. Najlepiej smakują świeże, robione z naturalnych składników, bez polepszaczy. Takie są miękkie i ciągnące się w środku, a ich mleczno-karmelowy smak dobrze uzupełnia słodycz dyni. Znajdziesz je na przykład na https://www.cukrowki.pl/.

Pestek nie trzeba wyrzucać. Po oczyszczeniu z włókien i osuszeniu wystarczy uprażyć je na suchej patelni lub w piekarniku ze szczyptą soli. To dobra przekąska do pracy i chrupiący dodatek do zupy.

Dynia jako jesienna dekoracja

Kilka dyń w różnych kolorach i rozmiarach wystarczy, żeby mieszkanie od razu wyglądało jesiennie. Oprócz pomarańczowych warto szukać białych, zielonych i pasiastych odmian ozdobnych, które w warzywniakach i na targach pojawiają się od września. Nie nadają się do jedzenia, za to bez krojenia potrafią przetrwać nawet kilka miesięcy.

Najłatwiej ułożyć je na parapecie, komodzie albo na schodach przed domem, razem z wrzosami, szyszkami i suchymi liśćmi. Na stole dobrze wygląda niski stroik z małych dyń, gałązek i świecy w słoiku. Wycinanie warto zostawić na koniec października, bo przekrojona dynia zaczyna się psuć już po kilku dniach.

Dyniowe dekoracje coraz częściej widać też w kawiarniach, piekarniach i małych sklepach. Kilka dyń przy wejściu i miska z czymś słodkim przy kasie sprawiają, że klient zatrzymuje się na chwilę dłużej. Jeśli lokal chce, żeby taki drobiazg kojarzył się właśnie z nim, sprawdzają się krówki z logo na etykiecie. Każda jest pakowana osobno, więc łatwo je podawać, a nazwa miejsca zostaje u klienta razem z papierkiem. Przykłady takich krówek możesz znaleźć na https://www.cukrowki.pl/kategoria/krowki-reklamowe-z-logo/.

Dynia na Halloween

Wycięta dynia ze światłem w środku to w Polsce coraz częstszy znak, że w tym domu można zapukać po cukierki. Żeby lampion przetrwał do 31 października, najlepiej wyciąć go dzień lub dwa wcześniej.

Kilka rzeczy ułatwia pracę. Otwór lepiej wycinać od spodu niż od góry, bo wtedy dynię stawia się po prostu na świeczce, a pokrywka nie wpada do środka. Miąższ wybiera się metalową łyżką, a wzór najpierw rysuje flamastrem. Zamiast prawdziwego płomienia bezpieczniej użyć świeczki LED, zwłaszcza gdy dynia stoi przy drzwiach, obok których przechodzą przebrane dzieci.

Obok lampionu wystarczy postawić miskę ze słodyczami. Dzieci najbardziej cieszą się z takich, które pasują do zabawy, na przykład z krówek w halloweenowych papierkach z dyniami, duchami i nietoperzami. Etykieta robi tu całą robotę, bo zwykły cukierek od razu staje się częścią przebierańców i straszenia. Wzory można zobaczyć na stronie https://www.cukrowki.pl/kategoria/halloween-krowki/.

Co zrobić z dynią po Halloween?

Wycięta dynia stoi w ładnym stanie zwykle 3–5 dni, a w chłodzie na zewnątrz trochę dłużej. Później miąższ mięknie, ciemnieje i zaczyna pleśnieć, więc lampion najlepiej zdjąć w pierwszych dniach listopada.

Takiej dyni nie warto już jeść. Stała kilka dni w temperaturze pokojowej, często ze świeczką w środku, więc lepiej oddać ją do kompostu albo wrzucić do brązowego pojemnika na bioodpady. Pokrojona na mniejsze kawałki rozłoży się szybciej.

Inaczej jest z całymi dyniami, które służyły tylko jako dekoracja. Jeśli to jadalna odmiana, a skórka jest twarda i bez plam, można ją spokojnie ugotować nawet kilka tygodni po zakupie. Ozdobne dynie wystarczy przetrzeć i schować do przyszłego roku albo zostawić na parapecie do pierwszych mrozów.

Pestki z wycinania mogą jeszcze przydać się ptakom. Wystarczy je wysuszyć, bez soli i przypraw, i wysypać do karmnika, gdy zrobi się zimno. Sikorki i dzięcioły chętnie je zjadają.