Tragiczny lipiec 1943 roku. W Łukowej uczczono 83. rocznicę wysiedlenia i pacyfikacji mieszkańców przez Niemców

Łukowa w obliczu wojennej tragedii. Uczczono 83. rocznicę wysiedlenia mieszkańców

W niedzielę, 5 lipca 2026 roku, w Łukowej odbyły się uroczystości patriotyczno-religijne upamiętniające jedną z najczarniejszych kart w historii miejscowości. Mieszkańcy, przedstawiciele władz oraz zaproszeni goście oddali cześć ofiarom niemieckich zbrodni z czasów II wojny światowej, przypominając o dramacie wysiedlenia, który rozpoczął się tutaj dokładnie 83 lata temu.

Tragiczne wydarzenia w Łukowej wybuchły z pełną siłą 3 lipca 1943 roku. Pacyfikacja i masowe wysiedlenia ludności były częścią szeroko zakrojonej, zbrodniczej akcji eksterminacyjnej i germanizacyjnej, którą niemiecki okupant prowadził na terenie całej Zamojszczyzny. Bilans tamtych dni do dziś przeraża swoją skalą.

::news{"type":"see-also","item":"66551"}

Okrutny schemat działania okupanta

Niemieccy żołnierze i żandarmi realizowali precyzyjny, wielokrotnie sprawdzony wcześniej scenariusz. Wczesnym rankiem 3 lipca Łukowa została szczelnie otoczona kordonem wojska, co całkowicie odcięło mieszkańcom drogę ucieczki.

Zaskoczonym i przerażonym ludziom dawano zaledwie 10 minut na spakowanie najpotrzebniejszych rzeczy, ograniczając dopuszczalny bagaż do zaledwie 10 kilogramów. W ten sposób, pozbawieni dorobku całego życia, mieszkańcy byli pędzeni do punktu zbornego. W przypadku Łukowej miejscem tym stał się plac przed kościołem parafialnym.

::addons{"type":"facebook-encouragement"}

Z placu kościelnego, który z miejsca modlitwy stał się punktem dramatycznej selekcji, Niemcy wywieźli 2 190 osób z 490 rodzin. Wśród deportowanych znalazło się aż 729 bezbronnych dzieci, które stały się symbolem tragicznego losu Dzieci Zamojszczyzny.

Droga przez obozy do III Rzeszy

Zgromadzoną na placu ludność transportowano w nieludzkich warunkach do obozu przejściowego w Zwierzyńcu lub bezpośrednio do obozu w Zamościu. Stamtąd, po kolejnych selekcjach, dorosłych oraz młodzież wywożono na wyniszczające roboty przymusowe w głąb III Rzeszy. Wiele osób, zwłaszcza najmłodsi i najstarsi, nigdy nie powróciło do swoich domów.

::news{"type":"see-also","item":"66533"}

Sama akcja wysiedleńcza w Łukowej była brutalna i krwawa. W wyniku agresji, strzałów na miejscu oraz stawiania oporu, w trakcie samej akcji w miejscowości zginęło 51 osób.