::addons{"type":"facebook-encouragement"}

Józefów w hołdzie Niezłomnym. Tragiczna rocznica rodziny Bartoszewskich

W niedzielę, 1 marca 2026 roku, Józefów stał się miejscem szczególnej modlitwy i refleksji. Mieszkańcy, kombatanci oraz przedstawiciele władz zgromadzili się, by uczcić dwie ważne rocznice: Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych oraz 83. rocznicę tragicznej egzekucji rodziny Konrada Bartoszewskiego ps. „Wir”.

„Oni tutaj nigdy nie byli wyklęci”

Uroczystości rozpoczęły się w kościele pw. Niepokalanego Poczęcia NMP. Mszę świętą w intencji poległych odprawił ks. dziekan Zenon Mrugała, który w poruszającej homilii przypomniał, że dla lokalnej społeczności pamięć o bohaterach trwała nawet w najtrudniejszych latach PRL-u.

::photoreport{"type":"check-for-article","item":"14571"}

- Wojna się skończyła, ale nie oznaczało to, że Polska stała się suwerenna. Oni tutaj, na Zamojszczyźnie, nigdy nie byli wyklęci, najwyżej zapomniani. To byli żołnierze niezłomni, a wśród nich bohaterscy synowie Ziemi Józefowskiej. Pomawiani i niszczeni medialnie przez propagandę, dziś są dla nas przykładem męstwa - mówił ks. Mrugała.

Krwawy odwet na rynku w Józefowie

Centralnym punktem wspomnień była tragedia z 26 lutego 1943 roku. To wtedy na józefowskim rynku Niemcy rozstrzelali rodziców „Wira” - Wacława i Janinę oraz jego siostrę Wienisławę. Była to okrutna zemsta za brawurową akcję oddziału Armii Krajowej pod dowództwem Czesława Mużacza ps. „Selim”, który dzień wcześniej odbił Konrada Bartoszewskiego z rąk żandarmów.

„Wir”, nazywany legendarnym „Komendantem”, musiał dokonać nieludzkiego wyboru. Obserwując wydarzenia z pobliskich wzgórz, nie zdecydował się na atak, by nie narazić na śmierć pozostałych 50 zakładników i mieszkańców miasta. Stał się tym samym symbolem najwyższego poświęcenia dla dobra wspólnoty.

Rzeczpospolita Józefowska - bastion oporu

Andrzej Wojtyło, prezes Koła Rejonowego ŚZŻAK w Józefowie, podkreślał unikalny charakter regionu, który dzięki ogromnej lesistości i determinacji mieszkańców stał się bastionem walki z obydwoma okupantami.

- Józefów nazywano dumnie Rzeczpospolitą Józefowską, bo ten ruch oporu tutaj był bardzo silny. Trzeba zachować pamięć o tych bohaterach dla przyszłych pokoleń - zaznaczał Andrzej Wojtyło.

::news{"type":"see-also","item":"61673"}

Bezcenne pamiątki w Osuchach

O materialnych śladach tej historii przypomniał Kamil Kopera, kierownik Muzeum Partyzantów Polskich w Osuchach. To właśnie tam przechowywana jest spuścizna po „Wirze” oraz jego żonie Janinie ps. „Nina”, która również doświadczyła komunistycznych represji. W zbiorach muzeum znajdują się m.in. bezcenna korespondencja więzienna oraz pamiątki po legendarnym dowódcy Tadeuszu Kuncewiczu ps. „Podkowa”.

Znicze pamięci pod tablicami bohaterów

Po zakończeniu Eucharystii uczestnicy, prowadzeni przez poczty sztandarowe, oddali hołd poległym w miejscach pamięci. Kwiaty złożono pod tablicami na murze kościelnym upamiętniającymi Żołnierzy Niezłomnych oraz pod tablicą na budynku banku, poświęconą rozstrzelanej rodzinie Bartoszewskich.

Wspólna obecność młodzieży, harcerzy i mieszkańców była dowodem na to, że mimo upływu 83 lat, historia „Wira” i jego najbliższych pozostaje w Józefowie żywym fundamentem lokalnego patriotyzmu.