• Od 30 stycznia rynek we Frampolu przyciąga wzrok nietypową, dwumetrową instalacją.

• Mobilne płuca, które „oddychają” wraz z mieszkańcami, stały się punktem wyjścia do ważnej debaty o jakości powietrza.

• 3 lutego 2026 r. dopełnieniem tej akcji była konferencja z udziałem ekspertów, która zgromadziła przedstawicieli władz, instytucji ochrony środowiska oraz młodzież.

Kampania „Zobacz, czym oddychasz”, realizowana przez Stowarzyszenie Polski Alarm Smogowy we współpracy z Gminą Frampol, ma jeden główny cel: unaocznić to, co na co dzień niewidoczne. Frampol jest jedyną miejscowością w województwie lubelskim, która w tej edycji gości tę instalację.

Jak działają „mobilne płuca”?

Instalacja to dwumetrowy model ludzkich płuc pokryty białą flizeliną. Wentylatory zasysają powietrze, a zanieczyszczenia osiadają na materiale. Z każdym dniem biała tkanina szarzeje, pokazując realny stan powietrza, którym oddychamy w sezonie grzewczym.

::photoreport{"type":"see-button","item":"14475"}

- Chcemy poprzez tę kampanię informować, edukować społeczeństwo i zwrócić uwagę na jakość powietrza, zanim stanie się ona poważnym problemem zdrowotnym - podkreślał Józef Rudy, burmistrz Frampola i dodał: - To rola wyłącznie edukacyjna i symboliczna. Chcemy zachęcać do rozmowy, a nie budzić strach.

Eksperci o systemie monitoringu

Podczas konferencji, która odbyła się 3 lutego, głos zabrali prelegenci z kluczowych instytucji: Urzędu Marszałkowskiego, WFOŚiGW, WIOŚ oraz Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska.

::news{"type":"see-also","item":"60761"}

Michał Solis, naczelnik Regionalnego Wydziału Monitoringu Środowiska GIOŚ w Lublinie, przybliżył uczestnikom zasady działania systemu alertowego oraz sposób dokonywania rocznych ocen jakości powietrza.

- Wspieramy takie lokalne inicjatywy, by wzrastała świadomość społeczna. Ważne jest, by mieszkańcy, w tym młodzież, wiedzieli, jak sprawdzać, czy powietrze jest czyste i na czym polega system monitoringu - mówił Michał Solis. Dane z tych pomiarów są co roku przekazywane Marszałkowi Województwa i służą do tworzenia programów ochrony powietrza.

Międzygminna współpraca dla ekologii

Wydarzenie wzbudziło zainteresowanie nie tylko mieszkańców Frampola. W konferencji uczestniczyli również przedstawiciele sąsiedniej gminy Biłgoraj, z zastępcą wójta Edytą Sarzyńską na czele. Obecność młodzieży szkolnej nadała spotkaniu charakter międzypokoleniowej lekcji odpowiedzialności za środowisko.

::addons{"type":"alert"}

Panel dyskusyjny kończący spotkanie pozwolił na zadawanie pytań ekspertom i rozwianie wątpliwości dotyczących zarówno indywidualnych działań (wymiana kopciuchów, termomodernizacja), jak i rozwiązań systemowych.

Instalacja „mobilnych płuc” będzie dostępna na rynku we Frampolu do 28 lutego 2026 roku. Warto wybrać się na spacer, by na własne oczy przekonać się, jak zmienia się kolor instalacji i co to oznacza dla naszego zdrowia.