Ponad 10 tysięcy skradzionych istnień. Poruszająca ekspozycja IPN w Bibliotece Pedagogicznej w Biłgoraju

Pamięć silniejsza niż czas: Wystawa o Dzieciach Zamojszczyzny otwarta w Biłgoraju

W murach Biblioteki Pedagogicznej w Zamościu – Filii w Biłgoraju odbyło się poruszające wydarzenie, które przywraca pamięć o jednej z najtragiczniejszych kart w historii naszego regionu. 29 kwietnia 2026 roku uroczyście otwarto wystawę „Dzieci Zamojszczyzny. Historia i pamięć”, przygotowaną przez Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN w Lublinie.

::addons{"type":"facebook-encouragement"}

Głos ekspertów: Dlaczego musimy pamiętać?

Uroczystość uświetnił wykład dr Doroty Skakuj, kustosza Muzeum Ziemi Biłgorajskiej, która przybliżyła drastyczne mechanizmy niemieckiej polityki wysiedleńczej. Dane przytoczone przez prelegentkę do dziś budzą grozę: spośród 110 tysięcy osób wysiedlonych z Zamojszczyzny w latach 1942–1943, aż 30 tysięcy stanowiły dzieci. Szacuje się, że 10 tysięcy z nich straciło życie, a ok. 4,5 tysiąca zostało odebranych rodzinom w celu germanizacji.

- Dzisiaj, ponad 80 lat po wojnie, ten temat jest już niejako zapominany. Tamci ludzie często już nie żyją. Przypominanie młodzieży, że to trauma, której doświadczył cały nasz powiat i cała Zamojszczyzna, jest niezwykle istotne - podkreślała dr Dorota Skakuj.

::news{"type":"see-also","item":"63528"}

Również dr Dorota Mach, dyrektor Biblioteki Pedagogicznej w Zamościu, zaznaczyła lokalny wymiar tragedii: - Warto o tej historii przypominać, ponieważ w niemal każdym domu na terenie Biłgoraja i okolic był ktoś, kto doświadczył tego losu.

Młode pokolenie strażnikiem pamięci

W otwarciu wystawy aktywnie uczestniczyła młodzież z biłgorajskich szkół średnich: Katolickiego Liceum Ogólnokształcącego im. Papieża Jana Pawła II oraz Zespołu Szkół Budowlanych i Ogólnokształcących. Obecność uczniów nadaje ekspozycji szczególny sens - staje się ona żywym narzędziem edukacyjnym, pozwalającym zrozumieć przeszłość własnej „małej ojczyzny” przez pryzmat indywidualnych ludzkich tragedii.

::addons{"type":"alert"}

O wystawie

Ekspozycja ma formę planszową, co pozwala w przejrzysty i uporządkowany sposób zapoznać się z genezą akcji wysiedleńczych, losem dzieci transportowanych w nieludzkich warunkach oraz procesem ich germanizacji. To nie tylko zbiór faktów historycznych, ale przede wszystkim hołd złożony najmłodszym ofiarom wojny i próba zmierzenia się z wielopokoleniową traumą regionu.

::news{"type":"see-also","item":"63483"}

Zaproszenie dla mieszkańców

Biblioteka Pedagogiczna zaprasza wszystkich mieszkańców, nauczycieli oraz pasjonatów historii do odwiedzenia wystawy. Jest ona dostępna w Galerii Biblioteki przy ul. Żołnierzy Wojska Polskiego 4 w Biłgoraju do końca maja.

Wstęp na wystawę jest bezpłatny. To unikalna okazja, by zatrzymać się na chwilę i oddać cześć tym, których dzieciństwo zostało brutalnie przerwane przez tryby machiny wojennej.

Foto: Biblioteki Pedagogicznej w Zamościu – Filii w Biłgoraju