Mądrości ludowe – kulinarno-teatralne spotkanie z tradycją

W ramach trzeciej inicjatywy projektu „Z kulturą do ludzi” uczniowie Zespołu Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących w Biłgoraju wzięli udział w wyjątkowych działaniach edukacyjno-kulturalnych, których celem było przybliżenie tradycji ludowych oraz pokazanie ich znaczenia w codziennym życiu dawnych społeczności. Inicjatywa łączyła elementy edukacji kulinarnej, teatralnej oraz międzypokoleniowej, wpisując się w ideę promowania lokalnego dziedzictwa kulturowego.

Pierwsza część inicjatywy odbyła się w Zagrodzie Guciów – wyjątkowym miejscu w sercu Roztocza, uznanym w 2017 roku przez National Geographic za jeden z siedmiu cudów Polski. Uczniowie uczestniczyli tam w warsztatach pieczenia tradycyjnych podpłomyków, połączonych z degustacją. Zajęcia odbywały się w klimatycznej, zabytkowej, drewnianej chacie, gdzie prowadząca – pani Basia – opowiadała o dawnych sposobach przygotowywania posiłków oraz o roli podpłomyków w kuchni ludowej.

Podczas warsztatów uczestnicy poznali podstawowe składniki ciasta – mąkę pszenną, zsiadłe mleko, sól oraz sodę – a także proces jego ręcznego wyrabiania. Charakterystyczny smak podpłomyków wynikał z tradycyjnego sposobu wypieku na fajerkach. Uczniowie mieli okazję spróbować świeżo upieczonych placków podawanych na ciepło, z różnymi dodatkami, takimi jak masło, miód czy konfitury. Warsztaty miały charakter zarówno edukacyjny, jak i integracyjny, łącząc praktyczną naukę z opowieściami o codziennym życiu w dawnych czasach.

Drugą częścią inicjatywy było wydarzenie pn. „Mądrości ludowe – kulinarno-teatralne spotkanie z tradycją”, które odbyło się w Zagrodzie Sitarskiej w Biłgoraju. Uczestnicy projektu przygotowali i zaprezentowali spektakl teatralny, osadzony w realiach dawnej wsi. Naturalna scenografia zagrody oraz jej tradycyjny wystrój stworzyły autentyczne tło dla opowieści o pracy, codziennych obowiązkach i zwyczajach ludowych.

Uczniowie wcielili się w role gospodarzy, piekarzy oraz członków wiejskiej społeczności, prezentując scenki związane z tradycyjnym wypiekiem chleba. W przedstawieniu połączono elementy humoru, dialogi inspirowane gwarą ludową oraz wątki obrzędowe, podkreślając symboliczne znaczenie chleba jako znaku pracy, dostatku i wspólnoty. Zaprezentowano również kolejne etapy jego przygotowywania – od tworzenia zaczynu, przez wyrabianie ciasta, aż po wkładanie bochna do opalanego drewnem pieca.

Spektakl był nie tylko formą artystycznego wyrazu, lecz także okazją do pogłębienia wiedzy o kulturze ludowej. Uczestnicy poznali dawne zwyczaje związane z pieczeniem chleba, m.in. wykonywanie znaku krzyża na cieście przed włożeniem go do pieca czy przekonanie, że proces wypieku wymaga spokoju i dobrego nastroju.

Ważnym elementem spotkania w Zagrodzie Sitarskiej była również integracja międzypokoleniowa młodzieży z chórem „Retrospekcje” pod batutą Haliny Wlaź oraz z przedstawicielami Uniwersytetu Trzeciego Wieku, działającego pod kierunkiem Danuty Idzik. Część teatralna i muzyczna stanowiła wartościowe dopełnienie warsztatów kulinarnych i wzmocniła edukacyjny charakter całej inicjatywy.

Fundacja Bliżej Pasji z uznaniem prezentuje działania realizowane przez młodzież w ramach projektu „Z kulturą do ludzi”. Trzecia inicjatywa pokazała, że połączenie tradycji, edukacji i aktywnego uczestnictwa młodych ludzi pozwala skutecznie przekazywać mądrości ludowe oraz budować szacunek do lokalnego dziedzictwa kulturowego.

Projekt „Z kulturą do ludzi” dofinansowany jest ze środków budżetu państwa przyznanych przez Ministra Edukacji w ramach programu Nasze tradycje.