• Bitwa pod Panasówką to jedno z najważniejszych starć w historii powstania styczniowego, która miała miejsce 3 września 1863 roku.

• Rozegrana około 15 km na wschód od Biłgoraja, bitwa ukazała zaciętość i determinację powstańców walczących o wolność Polski.

[FOTORELACJANOWA]11780[/FOTORELACJANOWA]

Siły stron

W bitwie wzięły udział oddziały polskie dowodzone przez pułkownika Marcina Lelewela Borelowskiego, liczące od 700 do 800 żołnierzy oraz oddział Kajetana Ćwieka Cieszkowskiego, który dysponował około 400 żołnierzami. Zarówno Borelowski, jak i Cieszkowski brali udział dzień wcześniej w bitwie pod Biłgorajem, a po jej zakończeniu połączyli swoje siły.

Z drugiej strony stawały oddziały rosyjskie, dowodzone przez mjr. Mikołaja Sternberga, które liczyły od 3 do 4 tys. żołnierzy. Ich formacje składały się z pięciu rot piechoty, szwadronu dragonów oraz dwóch sotni Kozaków, a także dysponowały czterema działami, co dawało im znaczną przewagę na polu bitwy.Przebieg bitwy

[ZT]46010[/ZT]

Bitwa rozpoczęła się od ostrzału artyleryjskiego rosyjskiego na pozycje powstańcze, po czym ruszyła piechota nieprzyjaciela. Polacy, dowodzeni z wzgórza Polak, zdołali jednak opóźnić atak i odpowiedzieć kontrnatarciem kawalerii wspieranej przez kosynierów.

Pierwsze natarcie przyniosło fiasko, lecz po pewnym czasie Polakom udało się przebić przez linie rosyjskie. Kosynierzy zdołali uszkodzić rosyjskie działa, co miało kluczowy wpływ na dalszy rozwój walki.

Skutki bitwy

Po bitwie oddziały powstańcze rozdzieliły się. Borelowski udał się w kierunku Batorza, a Cieszkowski na północny zachód. Straty polskie wyniosły 35 zabitych i 100 rannych, natomiast po stronie rosyjskiej liczba zabitych i rannych została oceniona na 360 żołnierzy.

Na polskiej stronie wyróżniał się major Edward Nyáry, konny dowódca oddziału piechoty, który niestety nabił ran, a jego obrażenia okazały się śmiertelne - zmarł w lazarecie następnego dnia, 4 września.

[ZT]45966[/ZT]

W miejscu bitwy stanął pomnik upamiętniający uczestników walki, w tym poległych Węgrów. Obok pomnika znajduje się kamień pamiątkowy poświęcony Marcinowi Borelowskiemu „Lelewelowi”, który dowodził powstańcami podczas kluczowego starcia pod Panasówką.

Bitwa pod Panasówką jest nie tylko przejawem dzielności i odwagi powstańców, ale również tragicznego wymiaru walk w dążeniu do wolności. Pamięć o tych wydarzeniach jest kultywowana w lokalnej historii i stanowi ważny element naszej tożsamości.