Dwie ważne rocznice w Osuchach. Pamiętali o Polskim Państwie Podziemnym i partyzantach (FOTO, VIDEO)

W Osuchach uczczono dwie ważne rocznice. Pamiętali o Polskim Państwie Podziemnym i poległych partyzantach

27 września 2026 roku w Osuchach odbyły się uroczystości upamiętniające 87. rocznicę powstania Polskiego Państwa Podziemnego oraz 82. rocznicę konsekracji cmentarza partyzanckiego - miejsca spoczynku żołnierzy poległych w bitwie pod Osuchami. Była to okazja do modlitwy za poległych, przypomnienia historii oraz oddania hołdu tym, którzy walczyli o wolność Polski.

Cmentarz partyzancki w Osuchach jest jednym z najważniejszych miejsc pamięci na Zamojszczyźnie. Spoczywają tu żołnierze Armii Krajowej i Batalionów Chłopskich, którzy polegli podczas walk w Puszczy Solskiej. Nekropolia przypomina również o cenie, jaką zapłacili żołnierze polskiego podziemia za walkę o niepodległość.

::photoreport{"type":"check-for-article","item":"15989"}

Dwie rocznice jednego dnia

Jak podkreślała Wiesława Kubów, dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury w Łukowej, 27 września jest datą szczególną dla polskiej pamięci historycznej. Tego dnia w 1939 roku powstała Służba Zwycięstwu Polski, która dała początek strukturom Polskiego Państwa Podziemnego.

- To jest data powstania Polskiego Państwa Podziemnego. Organizacji, która organizowała życie polityczne, szkolnictwo, wojsko - mówiła Wiesława Kubów.

Polskie Państwo Podziemne było systemem tajnych struktur władz państwowych działających na okupowanym terytorium Polski i podporządkowanych legalnemu Rządowi RP na uchodźstwie. Obejmowało zarówno struktury cywilne, jak i wojskowe.

Jak zaznaczyła dyrektor GOK, fenomen Polskiego Państwa Podziemnego miał znaczenie nie tylko dla polskiej historii, ale był również wyjątkowym zjawiskiem w okupowanej Europie.

Trzy miesiące po bitwie odbył się pogrzeb

Druga rocznica związana jest bezpośrednio z Osuchami. 27 września 1944 roku odbył się pogrzeb partyzantów poległych podczas bitwy pod Osuchami, jednej z największych bitew partyzanckich na ziemiach polskich.

- Nie każdy wie, że 27 września, kiedy obchodzimy Dzień Polskiego Państwa Podziemnego, 27 września 1944 roku odbył się pogrzeb partyzantów walczących w największej polskiej bitwie partyzanckiej pod Osuchami - przypominała Wiesława Kubów.

::addons{"type":"facebook-encouragement"}

Od bitwy, która rozegrała się w czerwcu 1944 roku, do pogrzebu minęły około trzy miesiące. Dopiero wtedy możliwe było przeprowadzenie ekshumacji i godne pochowanie poległych.

Na cmentarzu spoczywają także żołnierze bezimienni. Jak zwracała uwagę dyrektor GOK, brak nazwisk na części mogił nie oznacza, że nie wiadomo, kto walczył i zginął. W wielu przypadkach stan szczątków po kilku miesiącach uniemożliwił identyfikację przez rodziny.

- Chcemy przywołać pamięć tych, którzy spoczywają na tym cmentarzu partyzanckim, określanym jako Golgota Zamojszczyzny - mówiła Wiesława Kubów.

::news{"type":"see-also","item":"68792"}

„To miejsce, gdzie pełnią swoją wieczną wartę”

O znaczeniu uroczystości mówił również Stanisław Kozyra, wójt gminy Łukowa. Zwracał uwagę, że rocznica powstania Polskiego Państwa Podziemnego jest okazją do przypominania fenomenu struktur, które w warunkach okupacji organizowały nie tylko walkę zbrojną, ale także życie społeczne i administracyjne.

Drugim powodem spotkania była rocznica poświęcenia cmentarza w Osuchach. - Oprócz rocznicy bitwy to też jest doskonała okazja do tego, aby oddać cześć i pamięć poległym tutaj żołnierzom w obronie i wyzwoleniu Ojczyzny - podkreślał wójt.

::news{"type":"see-also","item":"68297"}

Modlitwa za poległych

Centralnym punktem obchodów była uroczysta Msza Święta w intencji poległych partyzantów i ich rodzin. - Zgromadziliśmy się tutaj, aby modlić się o życie wieczne dla nich. Ci partyzanci, którzy właśnie tutaj spoczywają, są dla nas przykładem - mówił ks. Łukasz Łukasiewicz, wikariusz parafii w Łukowej.

Kapłan podkreślał, że współczesne pokolenia nie muszą już walczyć na polu bitwy, ale mają obowiązek pamiętać o tych, którzy oddali życie za wolność. - Musimy swoim życiem starać się właśnie pamiętać o nich, modlić się w intencji naszej Ojczyzny i dbać o tę wolność, którą oni nam wywalczyli - dodał.

::news{"type":"see-also","item":"69140"}

„Cmentarz w Osuchach to miejsce szczególne i wyjątkowe”

W uroczystościach uczestniczyła także Beata Strzałka, wicestarosta biłgorajski. Zwróciła uwagę na symboliczne połączenie obu rocznic – powstania Polskiego Państwa Podziemnego oraz późniejszego poświęcenia miejsca, w którym spoczęli jego żołnierze. - Jedna jest związana z powstaniem Polskiego Państwa Podziemnego, druga pięć lat później z konsekracją cmentarza, gdzie pochowani są ci, którzy służyli w Polskim Państwie Podziemnym i o Polskę walczyli - mówiła.

Jak podkreśliła, Osuchy są miejscem szczególnym nie tylko ze względu na historię bitwy i znajdującą się tutaj nekropolię. - Cmentarz w Osuchach dla nas to miejsce szczególne i wyjątkowe - mówiła Beata Strzałka, wskazując również na znaczenie obecności współczesnych pokoleń w miejscach pamięci.

::addons{"type":"alert"}

Historia, która pozostaje żywa

Obchody były również okazją do przypomnienia, że pamięć historyczna jest budowana nie tylko poprzez książki i lekcje historii, ale także poprzez obecność w miejscach, gdzie rozgrywały się najważniejsze wydarzenia.

Osuchy pozostają jednym z takich miejsc na mapie Zamojszczyzny. To tutaj znajduje się największy cmentarz partyzancki w Polsce, na którym pochowano około 300 spośród poległych partyzantów. W mogiłach spoczywają żołnierze Armii Krajowej oraz Batalionów Chłopskich.

Nekropolia powstała w drugiej połowie 1944 roku, po bitwie pod Osuchami. Położona jest na skraju lasu, przy drodze z Józefowa do Łukowej. Zbiorowe mogiły rozmieszczono symetrycznie względem głównej alejki. Na końcu alejki znajduje się pomnik wzniesiony w 1957 roku.

::news{"type":"see-also","item":"69164"}

„Goniec Łukowej” i „Zeszyt Osuchowski”

Tegorocznym obchodom towarzyszyły również publikacje historyczne. Gminny Ośrodek Kultury w Łukowej wydał okolicznościowy numer „Gońca Łukowej”, poświęcony obchodom Dnia Polskiego Państwa Podziemnego. W numerze znalazły się m.in. materiały dotyczące losów żołnierzy Armii Krajowej po bitwie pod Osuchami.

Polskiemu Państwu Podziemnemu poświęcony został również najnowszy numer „Zeszytu Osuchowskiego”.