Światowej sławy artysta rodem z Biłgoraja. Uroczyście zainaugurowano Rok Stefana Knappa w 105. rocznicę urodzin mistrza

Światowy format, biłgorajskie serce. Uroczyście zainaugurowano Rok Stefana Knappa

Z najgorszej życiowej traumy potrafił wyczarować magnetyzujące, pełne radości i barw dzieła sztuki. Nigdy nie zapomniał, skąd pochodzi, rozsławiając imię Polski i rodzinnego miasta na największych salonach Londynu, Nowego Jorku czy Tokio. W niedzielę, 12 lipca 2026 roku, w Restauracji Sitarska w Biłgoraju odbyły się uroczyste obchody 105. rocznicy urodzin Stefana Knappa - wybitnego artysty emaliera. Wydarzenie to stało się oficjalną inauguracją Roku Stefana Knappa w Biłgoraju.

Organizatorem tego wyjątkowego święta sztuki była Fundacja SITO, która postawiła sobie za cel przywrócenie należnego miejsca pamięci o Knapple w świadomości współczesnych biłgorajan.

::photoreport{"type":"check-for-article","item":"15464"}

Chłopak z ulicy Kościuszki, który podbił świat

Stefan Knapp urodził się w Biłgoraju 11 lipca 1921 roku o godzinie 3:00 nad ranem, w domu przy ulicy Kościuszki. To tutaj spędził dzieciństwo, zanim w 1935 roku wyjechał do szkoły we Lwowie. Dalsze jego losy to gotowy scenariusz na film – wybuch II wojny światowej, bolesne rozdzielenie rodziny, aresztowanie przez NKWD w okolicach Lubyczy Królewskiej w 1940 roku i zsyłka na Syberię. Po opuszczeniu nieludzkiej ziemi trafił do Wielkiej Brytanii, gdzie służył jako pilot RAF.

Po wojnie zamieszkał w Londynie, spełniając swoje największe marzenie o studiach artystycznych. Tam stworzył unikalną, autorską technikę malowania emalią na gigantycznych arkuszach stalowych, która przyniosła mu globalną sławę. Do ojczyzny nie mógł wrócić aż do 1962 roku – ówczesne władze komunistyczne były mu skrajnie nieprzychylne.

- Stefan bywał w Biłgoraju bardzo często w latach 80. i 90., gdy jego mama była już starsza. Starał się przyjeżdżać regularnie na jej urodziny. Był człowiekiem niezwykle wesołym, bardzo mocno związanym z tą biłgorajską ziemią. Zawsze szukał lokalnych produktów, lokalnych wyrobów i po prostu cieszył się czasem spędzanym tutaj z nami - wspominał podczas wydarzenia Paweł Sokołowski, wnuk brata artysty, który od ponad 20 lat z pasją prowadzi i rozwija rodzinne archiwum Knappa.

Obcowanie z mistrzem: unikalna wystawa i aukcja

Niedzielne obchody w Restauracji Sitarska zgromadziły tłumy miłośników sztuki. Uczestnicy wzięli udział w panelu dyskusyjnym poświęconym burzliwemu życiu mistrza, wysłuchali fragmentów książki o artyście oraz zobaczyli unikalne, archiwalne fotografie. Kulminacyjnym punktem była jednodniowa wystawa trzech oryginalnych obrazów Knappa, wypożyczonych specjalnie na tę okazję z prywatnej kolekcji Pawła Sokołowskiego.

::addons{"type":"facebook-encouragement"}

Co ciekawe, sztuka Knappa wyjdzie wprost do mieszkańców: - Reprodukcja głównego obrazu Knappa stanie na stałe obok siedziby naszej fundacji przy ulicy 3 Maja, w tamtejszym łączniku. Każdy przechodzień będzie mógł na co dzień poobcować z jego twórczością. Dodatkowo zaprezentowaliśmy piękne prace mieszkańców Biłgoraja, inspirowane stylem mistrza, które powstały podczas warsztatów „Pociąg do sztuki” w Biłgorajskim Centrum Kultury. Będą one dostępne w sprzedaży internetowej oraz w naszej przestrzeni - cały dochód zasili organizację kolejnych wydarzeń w ramach Roku Knappa - tłumaczyła Agnieszka Otto-Borowy, prezes Fundacji „Sito”.

Ślady Knappa w Biłgoraju

Choć przez lata pamięć o artyście była w Polsce zakurzona, Biłgoraj posiada kilka bezcennych skarbów jego autorstwa. W Muzeum Ziemi Biłgorajskiej znajdują się cztery oryginalne dzieła (trzy emalie i jedna tapiseria). Ponadto unikalna emalia zdobi budynek Urzędu Miasta (dar od Pawła Sokołowskiego), a słynna praca przedstawiająca Mikołaja Kopernika znajduje się w I LO im. ONZ.

::news{"type":"see-also","item":"66587"}

- Bardzo mnie cieszy, że ta pamięć wraca i są podejmowane tak intensywne starania, aby przywrócić mu należne miejsce w historii miasta. To postać fundamentalna dla Biłgoraja. Sam Knapp bardzo chciał zaistnieć w Polsce, jednak skomplikowana historia polityczna mu to uniemożliwiła - podsumowała dr Maja Toczona-Wal z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

Uroczystość, zwieńczona wielkim urodzinowym tortem i odsłonięciem pamiątkowej tablicy, pokazała, że Biłgoraj zyskał wspaniałego patrona kulturalnego na nadchodzące miesiące. Rok Stefana Knappa zapowiada się niezwykle barwnie - dokładnie tak, jak jego legendarne, emaliowane obrazy.

Projekt pn. „Różne formy Knappa” finansowany jest ze środków programu „Aktywne Lubelskie Lokalnie” realizowanego przez Fundację Fundusz Lokalny Ziemi Biłgorajskiej”.