Wołanie o pamięć i godny pochówek. Biłgorajskie obchody 83. rocznicy Rzezi Wołyńskiej ze świadectwem ocalałej (FOTO, VIDEO)

Pamięć, która nie umiera. Biłgoraj uczcił 83. rocznicę Krwawej Niedzieli na Wołyniu

Mieszkańcy, samorządowcy oraz organizacje kombatanckie w Biłgoraju wspólnie oddali hołd ofiarom jednego z najtragiczniejszych rozdziałów w historii naszego narodu. W sobotę, 11 lipca 2026 roku, odbyły się tam uroczyste obchody 83. rocznicy Rzezi Wołyńskiej. Centralnym punktem uroczystości było wołanie o prawdę historyczną oraz prawo do godnego, chrześcijańskiego pochówku dla tysięcy Polaków zamordowanych na Kresach Wschodnich.

Powiatowe uroczystości zainaugurowano już rano wyjątkowym wydarzeniem sportowo-patriotycznym - Powiatowym Rajdem Rowerowym, którego uczestnicy wyruszyli z Biłgoraja pod Narodowy Pomnik „Rzeź Wołyńska” w Domostawie. Główna, wieczorna część obchodów skupiła się jednak w samym sercu Biłgoraja.

::photoreport{"type":"check-for-article","item":"15449"}

Wspólna modlitwa w intencji pomordowanych

Uroczystości rozpoczęły się od koncelebrowanej Mszy świętej w kościele pw. św. Jerzego, sprawowanej w intencji wszystkich Ofiar Rzezi Wołyńskiej. Świątynię wypełniły poczty sztandarowe reprezentujące lokalne instytucje, szkoły i organizacje społeczne.

- Dziś jest wieczór szczególny. Historycznie jest to 11 lipca, który od 83 lat jest bardzo bolesną datą w historii Polski. Tą Mszą świętą chcemy wpisać się w wołanie całej naszej ojczyzny, która wypowiada w ten sposób pamięć modlitewną o ofiarach zbrodni wołyńskiej. To jednocześnie wielkie zawierzenie Panu Bogu, aby z tej krwi braterskiej, przelanej tak dramatycznie, dobro wyprowadził, by podziały niwelował i bratał serca narodów, które bratnimi się nazywają - mówił, witając zgromadzonych, ks. proboszcz Roman Sawic.

Po zakończeniu nabożeństwa uczestnicy sformowali kolumnę i w milczącym Marszu Pamięci przeszli ulicą Kościuszki pod gmach Starostwa Powiatowego w Biłgoraju, gdzie znajduje się miejsce pamięci.

Domagają się ekshumacji

Oficjalna część obchodów miała miejsce przed budynkiem starostwa, obok tablicy i kamienia pamiątkowego poświęconego obywatelom II RP zamordowanym przez ukraińskich nacjonalistów. Starosta biłgorajski Andrzej Szarlip w swoim przemówieniu mocno akcentował potrzebę systemowych rozwiązań dotyczących odszukania ciał ofiar.

- W zeszłym roku odsłoniliśmy kamień pamiątkowy przed starostwem i tablicę, która upamiętnia ofiary Rzezi Wołyńskiej. Chcemy przypominać tę trudną historię i tym samym upominać się o ekshumację i o godne pochówki. Najważniejsze w tej sprawie jest to, że te ofiary nie miały pogrzebów, nie miały możliwości pochówku w wierze katolickiej. To jest niezwykle istotne. Jako samorząd cały czas zwracamy na to uwagę, ale przede wszystkim chcemy pamiętać i tę pamięć przekazywać kolejnym pokoleniom - podkreślał starosta Andrzej Szarlip.

Wstrząsające świadectwo ocalałego dziecka

Najbardziej poruszającym momentem uroczystości było wystąpienie pani Haliny Bednarz, która podzieliła się dramatycznymi wspomnieniami swojej matki. Pani Halina przeżyła rzeź jako zaledwie 10-miesięczne niemowlę w miejscowości Smołowa.

- Wiosną 1943 roku docierały informacje o mordach dokonywanych przez Ukraińców na Polakach. Od świąt wielkanocnych zaczęły się masowe mordy na wsiach mieszanych. Żaden Polak tam nie został, dobytek zrabowano, zabudowania palono. Następnie bandy ukraińskie zaczęły napadać na wsie czysto polskie. Kobiety wbijano na pal, mężczyzn rozrywano końmi, obcinano członki przed zadaniem śmierci. Potrafili spędzić rodziny do jednej stodoły, pozamykać i podpalić. Tak zrobiono z naszymi sąsiadami. Niewyobrażalny krzyk tych ludzi, a później tylko jęki, aż wszystko wreszcie ucichło. To są słowa mojej mamy, która była świadkiem tej masakry - relacjonowała ze wzruszeniem Halina Bednarz.

::addons{"type":"facebook-encouragement"}

Pani Halina opowiedziała również o ukrywaniu się w wykopanych podziemnych schronach, w których brakowało powietrza, a płaczącym dzieciom trzeba było zatykać usta, by sąsiedzi, których znali od lat, nie zorientowali się, gdzie ukryli się Polacy. „Dziadek uważał, że nam nic nie zrobią, przecież znamy się bardzo dobrze. Niestety, bardzo się mylił” – podsumowała.

Uroczystości zakończyły się apelem pamięci, złożeniem wieńców oraz zapaleniem zniczy przez licznie zgromadzone delegacje. Głównymi organizatorami rocznicowych obchodów byli: Starostwo Powiatowe w Biłgoraju, Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Zamość oraz Parafia pw. św. Jerzego w Biłgoraju.