Biłgoraj uczcił porozumienia sierpniowe w 45. rocznicę ich podpisania (FOTO)

• 31 sierpnia 2025 roku, w Biłgoraju uczczono 45. rocznicę podpisania porumień sierpniowych.

• Uczestnicy uroczystości wzięli udział we Mszy świętej oraz złożyli kwiaty pod tablica upamiętniającą kapelana Solidarności, ks. Jerzego Popiełuszki oraz tablicą upamiętniające biłgorajską Solidarność.

- Zawsze Solidarność zaczynała swoją działalność od mszy świętej - przypomina Stanisław Schodziński.

- Każda niedziela jest pamiątką zmartwychwstania naszego Pana i my dzisiaj stajemy wokół ołtarza w niedzielę jako zgromadzenie I jest to epicentrum świętowania tego dnia. Stajemy też w szczególnej intencji, bo dziś jest 31 sierpnia. Tak łatwo zapominamy z takim myślę smutkiem trzeba to powiedzieć, bo 45 lat temu wcale nie było oczywiste, że nie będzie komunizmu, że można być wolnym, że można mieć prawa, te które z natury są przynależne człowiekowi. Walczono o te prawa, walczono na ulicach, walczono na manifestacjach, walczono w więzieniach przez bierny opór, pokazując moc swojej godności - zaznaczy we stępie o Eucharystii ks. Roman Sawic.

::photoreport{"type":"see-button","item":"13714"}

Porozumienia sierpniowe to cztery porozumienia zawarte przez rząd PRL z komitetami strajkowymi powstałymi w 1980 roku. Porozumienia zakończyły tzw. wydarzenia Sierpnia 1980.

- W lipcu 1980 roku podwyżka cen mięsa doprowadziła do wzrostu niezadowolenia społecznego. Na Lubelszczyźnie zaczęły wybuchać spontaniczne strajki. Protestujący domagali się przede wszystkim spełnienia postulatów ekonomicznych. Na początku był więc lubelski Lipiec, o którym tak w Polsce nie bardzo się pamięta. Wtedy zastrajkowało ponad 100 zakładów Lubelszczyzny i wtedy już pierwsze porozumienie było podpisane na ziemi lubelskiej, a później nastąpił sierpień - ogólnokrajowe porozumienia sierpniowe. A Solidarność zaczęła powstawać we wszystkich zakładach i także u nas w Biłgoraju powstał na początku Międzyzakładowy Komitet Rejonowy, który gromadził ludzi pracy i wszystkie komisje zakładowe, a później powstała "Solidarność". Jeździliśmy w terenie, zakładaliśmy koła rolników indywidualnych "Solidarność". I tak to się zaczęły przemiany sierpniowe, które prowadziły jakby nowy porządek, początek obalenia komunizmu - wspomina Stanisław Schodziński.

::addons{"type":"facebook-encouragement"}

- Dzisiaj w 45. rocznicę porozumień sierpniowych, ci którzy noszą w sercu etos "Solidarności", a my wszyscy od Solidarności, a my wszyscy od Was się jakoś chcemy na nowo zapalić, nawet jeśli z wyrzutem sumienia stajemy przy ołtarzu, aby właśnie w tę niedzielę podziękować Bogu za wolność i prosić o to, byśmy rzeczywiście wolni we wnętrzu być potrafili, ale też prosić o pokój. Niech dobry Bóg daje nam potrzebne łaski i siły, byśmy dobrze się wywiązali z zadań, które na ten czas Bóg wobec nas stawia - dodał kapłan.

Niestety później stan wojenny przerwał festiwal "Solidarności". - Wtedy większość, to 80, 90 procent ludzi z zakładów pracy zapisywało się do "Solidarności". Nawet ludzie, którzy przynależeli do PZPR-u też zapisywali się do "Solidarności". No ale po stanie wojennym, no niestety "Solidarność" była tak zinwigiliowana przez Służbę Bezpieczeństwa, że w 1989 roku już dużo mieliśmy w zakładach pracy na listach "Solidarności" tajnych współpracowników SB, do których dzisiaj nie wszystkich odtajniono, bo przecież mamy raport WSI nieodtajniony, gdzie jest około dwa tysiące nazwisk. Ci ludzie często pełnią stanowiska publiczne. Nie było dekomunizacji, lustracji. To się jakby mści na naszym dzisiaj, na porządku demokratycznym w Polsce - dodaje Stanisław Schodziński.

::addons{"type":"alert"}

Uczestnicy po Mszy świętej złożyli kwiaty przy tablicy poświęconej pamięci ks. Popiełuszki oraz przy tablicy na dawnym budynku "Solidarności" w Biłgoraju.

Porozumienia sierpnioweː

• porozumienie w Szczecinie – 30 sierpnia 1980 roku, sygnowane przez Mariana Jurczyka (z ramienia rządu przez Kazimierza Barcikowskiego);
• porozumienie w Gdańsku – 31 sierpnia 1980 roku, sygnowane przez Lecha Wałęsę – w sali BHP Stoczni Gdańskiej im. Lenina, charakterystycznym wielkim długopisem (z ramienia rządu przez Mieczysława Jagielskiego);
• porozumienie w Jastrzębiu-Zdroju – 3 września 1980 roku, sygnowane przez Jarosława Sienkiewicza z MKS przy KWK Manifest Lipcowy (z ramienia rządu przez Aleksandra Kopcia);
• porozumienie w Hucie Katowice (Dąbrowa Górnicza) – 11 września 1980 roku, sygnowane przez Zbigniewa Kupisiewicza (z ramienia rządu przez Franciszka Kaima).

W pierwszym punkcie porozumień szczecińskich i gdańskich stwierdzano, że działalność związków zawodowych nie spełniła nadziei i oczekiwań pracowników, dlatego uznaje się za celowe powołanie nowych, samorządnych związków zawodowych, które byłyby autentycznym reprezentantem klasy pracującej. Na podstawie tego punktu dopuszczono do zarejestrowania NSZZ „Solidarność”.

W dalszej części rząd zobowiązał się m.in. do wniesienia do Sejmu ustawy o ograniczeniu cenzury. Władze zobowiązały się do ponownego zatrudnienia osób zwolnionych z pracy po wydarzeniach 1970 i 1976 roku. W kwestii gospodarczej władze zobowiązały się do opublikowania podstawowych założeń reformy i umożliwienia nad nią publicznej dyskusji. Reforma miała opierać się na zwiększonej samodzielności przedsiębiorstw i udziale samorządu robotniczego w zarządzaniu.