Podczas czerwcowej sesji Rady Powiatu w Biłgoraju, przedstawiona została informacja o działalności Ośrodka Interwencji Kryzysowej w Biłgoraju za 2021 rok. Nie wszyscy mieszkańcy wiedzą, że taki Ośrodek działa. Czym się zajmuje, jakie zadania podejmował w 2021 roku. To znajdą Państwo w artykule.

Ośrodek Interwencji Kryzysowej w Biłgoraju jest powiatową jednostką organizacyjną pomocy społecznej działającą na podstawie uchwały Rady Powiatu w Biłgoraju z 2007 roku w sprawie utworzenia powiatowej jednostki organizacyjnej pomocy społecznej pod nazwą „Ośrodek Interwencji Kryzysowej w Biłgoraju”. Ma swoją siedzibę w Biłgoraju przy ul. „Wira” Bartoszewskiego 10. Statut jednostki nadany został uchwałą Rady Powiatu w Biłgoraju z 5 grudnia 2007 roku, natomiast Regulamin organizacyjny został uchwalony uchwałą Zarządu Powiatu w Biłgoraju w 2015 roku.

Interwencja kryzysowa stanowi zespół interdyscyplinarnych działań (tj. specjalistyczna pomoc psychologiczna, poradnictwo socjalne i prawne, rodzinne i schronienie do 3 miesięcy) podejmowanych osób i rodzin będących w stanie kryzysu. Celem interwencji kryzysowej jest przywrócenie równowagi psychicznej i umiejętności samodzielnego radzenia sobie, a dzięki temu zapobieganie przejściu reakcji kryzysowej w stan chronicznej niewydolności psychospołecznej. Świadczenie to przyznaje się osobom i rodzinom bezpłatnie bez względu na posiadany przez nie dochód. Udzielanie świadczeń w postaci interwencji kryzysowej nie wymaga ponadto wydania decyzji administracyjnej.

Ośrodek Interwencji Kryzysowej w Biłgoraju posiada dwa pomieszczenia biurowe, dwa pomieszczenia przeznaczone do prowadzenia poradnictwa psychologicznego i prawnego oraz dwa pomieszczenia przeznaczone na hostel. Hostele przystosowane są dla 8 osób, są to dwa umeblowane mieszkania, zaopatrzone w sprzęt gospodarstwa domowego. Pierwsze mieszkanie to pokój, łazienka i kuchnia, natomiast drugie mieszkanie to dwa pokoje, kuchnia, łazienka.

Biłgorajski OIK wykonuje zadania powiatu z zakresu pomocy społecznej określonych w ustawie o pomocy społecznej, w szczególności udzielanie poradnictwa psychologicznego, socjalnego, prawnego lub mediacyjnego na rzecz osób i rodzin będących w sytuacji kryzysowej; prowadzenie hostelu dla ofiar przemocy oraz osób i rodzin znajdujących się w sytuacji zagrożenia życia lub bezpieczeństwa; prowadzenie poradnictwa telefonicznego oraz informacyjnego czy wykonywanie zadań przypisanych do realizacji przez Ośrodek Interwencji Kryzysowej w Biłgoraju w ramach Powiatowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie.

Pomoc ośrodka kierowana jest przede wszystkim do osób z problemami emocjonalnymi; osób i rodzin dotkniętych przemocą domową; małżonków znajdujących się w kryzysie; osób po utracie najbliższego członka rodziny; osób z myślami samobójczymi lub po próbie samobójczej; kobiet i mężczyzn przygotowujących się do roli matki czy ojca; rodzin osób przewlekle chorych; osób starszych; rodzin z osobą niepełnosprawną; rodzin naturalnych, rodzin zastępczych mających problemy wychowawcze z dziećmi; osób obarczonych następstwami wielu trudnych zadań w życiu swoim i rodziny, żyjących w stanie przewlekłego stresu.

W związku z postanowieniami Sądu w Ośrodku Interwencji Kryzysowej odbywają się spotkania rodziców z dziećmi, którzy mają ograniczoną władzę rodzicielską. Spotkania te realizowane są  w obecności psychologa. Spotkania organizowane były dla czterech rodzin, odbyło się ich 29. Prowadzone są również systematyczne rozmowy konsultacyjne, które dotyczyły relacji w rodzinie, przebiegu spotkania z dzieckiem, sposobów radzenia sobie w trudnościach w komunikacji rodzica z dzieckiem, nawiązywania pozytywnych relacji ojca z dzieckiem, potrzeb dziecka, wydania opinii psychologicznej na temat przebiegu spotkań do celów sądowych.

W 2021 roku powstała V edycja spotkań w ramach grupy wsparcia dla kobiet doznających przemocy domowej, która trwała od września do grudnia 2021 roku. Program skierowany był dla osób, które na co dzień doświadczają przemocy fizycznej, psychicznej, seksualnej bądź ekonomicznej i nie potrafią przerwać destrukcyjnej relacji. Głównym celem działania grupy wsparcia dla ofiar przemocy było dostarczenie kolejnej formy pomocy osobom, które z racji doznawanej w rodzinie różnej formy przemocy nie czują się bezpiecznie. Wsparcie to było realizowane poprzez wzajemne wspieranie, zaspokojenie potrzeby akceptacji i zrozumienia ze strony innych. W grupa jednak ma status zadania niezrealizowanego z uwagi na brak osób chętnych do uczestnictwa.

Ośrodek prowadzi i na bieżąco aktualizuje własną stronę internetową www.oikbilgoraj.pl. Na stronie internetowej OIK w zakładce czytelnia na bieżąco ukazują się opracowywane przez Ośrodek plakaty, ulotki i broszury. Ponadto Ośrodek prowadzi również stronę na Facebooku „Ośrodek Interwencji Kryzysowej”, gdzie publikowane są systematycznie posty informacyjne z zakresu bieżących działań, wydarzeń oraz innych formacji w różnych dziedzinach, gdzie może pojawić się kryzys.

Niezbędnym warunkiem szybkiej i skutecznej pomocy udzielonej Klientom ośrodka jest interdyscyplinarność działań czyli rozłożenie ich na profesjonalistów z różnych dziedzin. Dlatego też Ośrodek przywiązuje dużą wagę do współpracy z innymi instytucjami, służbami społecznymi, które w centrum swoich zainteresowań mają niesienie pomocy osobom i rodzinom znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej. W 2021 roku OIK współpracował z:
- MOPS/GOPS z terenu powiatu biłgorajskiego w zakresie udzielania kompleksowej pomocy beneficjentom hostelu OIK;
- PCPR w Biłgoraju w zakresie realizacji powiatowego programu przeciwdziałania przemocy;
- Zespoły Interdyscyplinarne z terenu powiatu biłgorajskiego w zakresie wspieranych działań na okoliczność procedury Niebieskiej Karty;
- Sąd Rejonowy w Biłgoraju w zakresie realizacji postanowień sądu dotyczących spotkań rodziców z dziećmi;
- Policja w zakresie całościowej diagnozy ofiar przemocy;
- Poradnia uzależnień - kierowanie osób uzależnionych, nawiązanie współpracy;
- Kuratorzy Sądowi w zakresie całościowej diagnozy i pomocy ofiarom przemocy;
- Poradnia Psychologiczno - Pedagogiczna - kierowanie dzieci i młodzieży w zakresie pomocy psychologicznej oraz konieczności długoterminowej opieki psychologa.

Ponadto dla uczniów prowadzone były warsztaty profilaktyczno - edukacyjne dotyczące problematyki przemocy w szkołach oraz asertywnych postaw zachowania w sytuacji doświadczenia przemocy rówieśniczej. Zajęcia były realizowane w placówkach dla 674 uczestników i tak:
1. Przedszkole Samorządowe Nr 3 „Pandemia przemocy” - dwa spotkania dla 17 osób kadry pedagogicznej;
2. ZSBiO w Biłgoraju „Efektywna komunikacja wśród dzieci i młodzieży” - 181 uczniów;
3. Szkoła Podstawowa w Soli „Integracja i adaptacja dzieci do powrotu do szkoły po pandemii” - 12 uczniów;
4. Szkoła Podstawowa w Biszczy „Efektywna komunikacja wśród dzieci i młodzieży” - 95 uczniów;
5. RCEZ w Biłgoraju „Efektywna komunikacja wśród dzieci i młodzieży” - 28 uczniów;
6. I LO im. ONZ w Biłgoraju „Efektywna komunikacja wśród dzieci i młodzieży” - 83 uczniów;
7. Szkoła Podstawowa w Lipinach Górnych „Przeciwdziałanie zachowaniom agresywnym” - 10 uczniów;
8. Zespół Szkół Leśnych w Biłgoraju „Efektywna komunikacja wśród dzieci i młodzieży” - 32 uczniów;
9. Szkoła Podstawowa w Goraju „Przeciwdziałanie zachowaniom agresywnym” - 86 uczniów;
10. Zespół Szkół w Różańcu - „Złość, agresja, przemoc - przeciwdziałanie” - 130 uczniów;
11. Szkoła Podstawowa w Lipinach „Samopoczucie uczniów po powrocie do szkoły po nauczaniu zdalnym” - 40 osób (rodzice).

Realizacja zadań wynikających z Gminnych Programów Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowycha
Ośrodek Interwencji Kryzysowej w ramach otrzymanych środków z przeznaczeniem na realizację zadań wynikających z Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych zgodnie z umową z dnia 28 kwietnia 2021 r. pomiędzy Gminą Goraj, a Powiatem Biłgorajskim zrealizował opracowanie i druk 500 szt. plakatów informacyjnych „ZATRZYMAJ PRZEMOC, REAGUJ! – TO TWÓJ OBOWIĄZEK”, opracowanie i druk 50 szt. plakatów informacyjnych dot. „Tygodnia Mediacji” współorganizowanej z Sądem Rejonowym w Biłgoraju, opracowanie i druk 2 tys. szt. wizytówek OIK, opłata faktury za usługi pocztowe za jeden miesiąc.Kwota przeznaczona na ww. realizację działania to 1 tys. zł.b) Ośrodek Interwencji Kryzysowej w ramach otrzymanych środków z przeznaczeniem na realizację zadań wynikających z Miejskiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii zgodnie z umową z dnia 28 grudnia 2020 r. pomiędzy Gminą Miasta Biłgoraj, a Powiatem Biłgorajskim zrealizował opracowanie i druk 10 tys. szt. ulotek „DEPRESJA u dzieci i nastolatków – w jaki sposób pomóc dziecku?” oraz opracowanie i druk 10 tys. szt. ulotek „PRZEMOC pozostawia ślady – nie wszystkie są widoczne gołym okiem...”. Kwota przeznaczona na ww. realizację zadania to 2 tys. zł (słownie: dwa tysiące złotych)c) Ośrodek Interwencji Kryzysowej w ramach otrzymanych środków z przeznaczeniem na realizację zadań wynikających z Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych zgodnie z umową z dnia 25 listopada 2021 roku pomiędzy Gminą Łukowa, a Powiatem Biłgorajskim zrealizował zakup 12 pozycji książek specjalistycznych jako pomoce edukacyjne do pracy psychologa z Klientami OIK, Zakup 9 gier edukacyjno - terapeutycznych jako pomoce dla pracy psychologa z Klientami OIK.Kwota przeznaczona na ww. realizację działania to 1 tys. zł.

Realizacja powiatowego programu przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie w Powiecie Biłgorajskim na rok 2021.Edukacja w zakresie profilaktyki przeciwdziałania przemocy za pomocą ulotek tematycznych, pt.: „DEPRESJA u dzieci i nastolatków – w jaki sposób pomóc dziecku?” oraz ulotek „PRZEMOC pozostawia ślady – nie wszystkie są widoczne gołym okiem...”.  Pakiet ulotek rozesłano do:
- 62 placówek oświatowych na terenie powiatu biłgorajskiego (przedszkoli, szkół podstawowych oraz szkół średnich) z prośbą o rozpropagowanie ulotek wśród rodziców i dzieci uczęszczających do placówek;
- 15 placówek OPS na terenie powiatu biłgorajskiego (MOPS, GOPS) z prośbą o rozpropagowanie ulotek wśród beneficjentów placówki;
- 25 instytucji publicznych na terenie powiatu biłgorajskiego (tj. urzędy gmin/miast, KPP w B-ju, komisariaty, posterunki SR w B-ju, placówki wsparcia)
- 8 punktów medycznych na terenie powiatu biłgorajskiego (apteki, przychodnie zdrowia, szpital, NZOZ)  z prośbą o rozpropagowanie wśród pacjentów.

Wsparcia dla mieszkańców powiatu (nieodpłatna pomoc prawna, psychologiczna, udzielenie schronienia w hostelu):
a) W 2021 r. z poradnictwa psychologicznego, skorzystało 129  osób, odbyło się 434 spotkań z psychologiem.
Zakres udzielonej pomocy psychologicznej:
- diagnoza problemu, czyli rozpoznanie sytuacji kryzysowej,
- określenie czynników podtrzymujących istnienie sytuacji kryzysowej oraz trudności związanych z jej rozwiązaniem,
- poszukiwanie nowych sposobów rozwiązania sytuacji kryzysowej,
- wzmocnienie i wsparcie klienta w realizowanych przez niego zmianach.

b) W 2021 roku z poradnictwa prawnego skorzystało 59  osób, radca prawny udzielił 80 porad.
Zakres udzielonej pomocy prawnej:
- poinformowanie osoby zgłaszającej o obowiązującym stanie prawnym, o jej uprawnieniach i obowiązkach,
- wskazanie osobie uprawnionej sposobu rozwiązania jej problemu prawnego,
- pomoc w sporządzeniu pisma.
Dziedziny prawa, z której udzielono najwięcej poradnictwa prawnego to prawo rodzinne.

c) W 2021 r. ze schronienia w hostelu dla ofiar przemocy oraz osób i rodzin znajdujących się w sytuacji zagrożenia życia lub bezpieczeństwa skorzystało 23 osób, w tym 8 kobiet, 1 mężczyzna oraz 14 dzieci. W przypadku ww. osób udzielono nie tylko pomocy mieszkaniowej i socjalnej ale również psychologicznej oraz prawnej.

d) Podczas udzielania poradnictwa pracownicy OIK informowali klientów o procedurze ,,Niebieska Karta". W 2021 r. wszczęto 5 razy procedurę „Niebieskiej Karty”.

e) Pracownicy Ośrodka Interwencji Kryzysowej realizują poradnictwo telefoniczne w ramach pracy Ośrodka. Informacja o numerze telefonu widnieje na stronie internetowej Ośrodka oraz we wszystkich broszurach informacyjnych. Pracownicy OIK podejmują działania - propagowania informacji o ogólnopolskim telefonie interwencyjno - informacyjnym przeznaczonym dla osób pokrzywdzonych przestępstwem przemocy w rodzinie (w tym niepełnosprawnym), działającym w ramach Ogólnopolskiego Pogotowia dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia" (informacja umieszczona jest na stronie internetowej OIK w zakładce baza teleadresowa).- propagowanie informacji o Telefonie Zaufania dla osób Uzależnionych Behawioralnie 801 889 880 poprzez umieszczenie informacji na tablicy ogłoszeń w siedzibie OIK i na stronie internetowej OIK.

f) W swoich działaniach pracownicy Ośrodka realizowali zadania polegające na wsparciu rodzin dysfunkcyjnych profesjonalną pomocą, udzielaniu informacji o prawach i uprawnieniach, wspieraniu rodzin i osób będących w kryzysie, poradnictwa psychologicznego.

Interwencja w terenie
Świadczona jest także pomoc w miejscu zdarzenia kryzysowego, gdzie zamieszkują osoby/rodziny w kryzysie. W 2021 roku miały miejsce dwie interwencje poza siedzibą Ośrodka, w których uczestniczył psycholog zatrudniony w OIK.