„Haftujemy przyszłość – tradycja na nowo uszyta”- Młodzi z Różańca utworzyli sieć współpracy wokół tradycji

Dotyczy projektu: "Jesteśmy młodzi i o przyszłość nam chodzi!".

W Miejskiej Bibliotece Publicznej w Tarnogrodzie 22 października 2026 roku królowały igły, nici, kolorowe wzory i rozmowy, które połączyły kilka pokoleń.

Przy wspólnych stołach zasiedli młodzi ludzie, seniorzy, przedstawiciele lokalnych organizacji i miłośnicy regionalnej kultury. Łączył ich jeden cel – odkryć na nowo piękno haftu biłgorajsko-tarnogrodzkiego i przekonać się, że tradycja może być obecna także we współczesnym życiu.

Tego dnia odbyły się tam warsztaty rękodzielnicze zorganizowane w ramach inicjatywy „Haftujemy przyszłość – tradycja na nowo uszyta”. Jej pomysłodawcami i współtwórcami byli uczniowie Zespołu Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego w Różańcu, uczestniczący w projekcie „Jesteśmy młodzi i o przyszłość nam chodzi!”, realizowanym przez Fundację Bliżej Pasji.

Zanim jednak w ruch poszły igły i kolorowe nici, młodzi wykonali równie ważną pracę – wymyślili inicjatywę, zaplanowali ją i zaprosili do współpracy lokalną społeczność.

Nie chcieli organizować kolejnego wydarzenia, podczas którego uczestnicy jedynie wysłuchają opowieści o przeszłości. Zależało im na stworzeniu okazji, by tradycję poznać własnymi rękami, a przy tym połączyć ludzi, których na co dzień dzielą różnice wieku, doświadczeń i zainteresowań. Chcieli dać dawnym wzorom nowe życie, stworzyć przestrzeń do wspólnego działania i pokazać, że pielęgnowanie tradycji może być inspirującym doświadczeniem dla każdego pokolenia.

Wykorzystali do tego celu formy partycypacji: spotkanie robocze oraz sieciowanie, w których wzięli udział uczestnicy projektu, dyrekcja i pracownicy Biblioteki Miejskiej w Tarnogrodzie, Burmistrz Tarnogrodu, przedstawiciele Klubu Seniora i Aktywnych Kobiet Tarnogrodu, Tarnogrodzkiej Kapeli Ludowej oraz wicedyrektor i nauczycielka ZSCKR w Różańcu. Ustalono wówczas szczegóły organizacyjne, miejsce i termin warsztatów, zakres współpracy oraz potrzebne materiały. Spotkanie robocze, często funkcjonujące pod nazwą "zespół roboczy" lub "grupa robocza", to forma partycypacji społecznej, która wykracza poza zwykłe informowanie czy proste zbieranie opinii. Podczas niej młodzi ludzie usiedli przy jednym stole i planowali wspólne działania wraz z interesariuszami. Wspólnie szukano wzajemnych powiązań, relacji i współpracy, zgodnie i na równorzędnych zasadach. Wymiana wartości, zasobów, partnerstwo i działanie wokół dobra wspólnego to wartości obecne w sieciowaniu podczas inicjatywy.Przedmiotem była tradycja, tożsamość kulturowa lokalnej społeczności.

Młodzież przygotowała projekty wzorów, które miały ozdobić płótno oraz plakat promujący wydarzenie. Uczniowie zaproponowali, by tradycyjne wzory przenieść na torby na zakupy – przedmioty praktyczne, obecne w codziennym życiu. Zadeklarowali również własny wkład w przygotowanie poczęstunku dla uczestników.

Główne wydarzenie inicjatywy odbyło się 22 października. W warsztatach uczestniczyli uczniowie, przedstawiciele Tarnogrodzkiego Klubu Seniora, Klubu Kobiet Aktywnych Tarnogród oraz Tarnogrodzkiej Kapeli Ludowej. Była to grupa, którą połączyła ciekawość lokalnego rękodzieła i gotowość do wspólnego działania.

Pierwszą część spotkania poprowadziła pani Ewa Przybyło z AVCRAFT.

Uczestnicy poznali historię haftu biłgorajsko-tarnogrodzkiego, charakterystyczne motywy i wzory, a także materiały oraz narzędzia wykorzystywane w tej technice.

Po części edukacyjnej przyszedł czas na działanie.

Na materiałowych torbach pojawiły się przygotowane wcześniej projekty i pierwsze szkice. Uczestnicy krok po kroku poznawali technikę haftowania, próbując własnych sił w zdobieniu przedmiotów codziennego użytku. Każda torba nabierała indywidualnego charakteru, a tradycyjne motywy zyskiwały zupełnie nowe zastosowanie.

Wspólna praca szybko stała się okazją do rozmów, wymiany doświadczeń i wzajemnej pomocy. Starsi uczestnicy mogli dzielić się swoją wiedzą i wspomnieniami, młodsi – wnosić świeże pomysły i spojrzenie na regionalne wzornictwo. W przerwie znalazł się również czas na poczęstunek i międzypokoleniowe rozmowy.

Warsztaty stały się czymś więcej niż spotkaniem rękodzielniczym. Były próbą odpowiedzi na pytanie, jak można pielęgnować lokalną tożsamość w sposób atrakcyjny dla współczesnego odbiorcy i jak sprawić, by tradycja nie tylko przetrwała, ale nadal była obecna w życiu społeczności.

Inicjatywa „Haftujemy przyszłość – tradycja na nowo uszyta” pokazała, że aktywność obywatelska nie musi ograniczać się do udziału w zebraniach czy konsultacjach. Może zaczynać się od dostrzeżenia czegoś ważnego dla lokalnej społeczności i podjęcia działań, które pomogą tę wartość zachować. To ważna lekcja odpowiedzialności za wspólne dziedzictwo, ale również dowód na to, że młodzi ludzie mają realny wpływ na to, co dzieje się w ich otoczeniu.

Uczestnicy zdobyli nowe umiejętności, poznali bogactwo regionalnego haftu i spędzili czas w gronie osób, które połączyła chęć tworzenia.

Być może największym sukcesem tego spotkania nie są same ozdobione torby, choć każda z nich jest wyjątkową pamiątką. Jest nim świadomość, że lokalna tradycja nie należy wyłącznie do przeszłości. Żyje wtedy, gdy ktoś chce ją poznać, zrozumieć, wykorzystać i przekazać dalej.

Projekt „Jesteśmy młodzi i o przyszłość nam chodzi!” dofinansowano ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji w ramach programu „Kompas Młodego Obywatela”.