Bitwa pod Osuchami uznawana jest za największą i najcięższą bitwę partyzanckich w Polsce, a cmentarz w Osuchach należy do największych w Europie. Była ona krwawym i tragicznym finałem niemieckiej akcji przeciw partyzanckiej "Wicher II". Niemieckie działania zakładały zniszczenie polskich oddziałów skoncentrowanych w Puszczy Solskiej. Do połowy czerwca niemieckie jednostki rezerwowe i frontowe, liczące około 30 tys. żołnierzy, okrążyły zgrupowanie partyzanckie znajdujące się w solskim kompleksie leśnym. Zamknięci w okrążeniu żołnierze Armii Krajowej i Batalionów Chłopskich podęli decyzję o przebiciu się. Podjęta przez partyzantów walka zakończyła się dla nich tragicznie. -Zginęło kilkuset partyzantów, w tym niemal całe dowództwo. Pojmani żołnierze AK i BCh zostali przetransportowani do biłgorajskiej siedziby Gestapo, tam byli torturowani, a następnie początkiem lipca 1944 roku, rozstrzelani przez Niemców w Lesie Rapy koło Biłgoraja - informuje regionalista, badacz historii bitwy pod Osuchami, Maria Działo.

-To co się wydarzyło tutaj 77 lat temu, było ogromną ofiarą krwi. Ofiarą młodych ludzi, którzy do końca wierni byli Ojczyźnie i żołnierskiej przysiędze. Te uroczystości to właściwy wymiar uczczenia ich poświęcenia. Ci, którym należny się cześć, a spoczywają na cmentarzu w Osuchach lub na innych nekropoliach odbierają należną im cześć i chwałę. Uroczystości rozpoczęły się od przywołania nazwisk bohaterów na cmentarzu. Następnie sprawowana była Msza święta polowa w intencji poległych oraz złożenie kwiatów na cmentarzu Osuchowskim. Odbył się koncert patriotyczny, wręczenie nagród w konkursie wiedzy o AK i BCh. Uroczystości zakończyła inscenizacja historyczna przygotowana przez GRH "Wir" z Biłgoraj i grupy rekonstrukcji historycznych oraz skopania z historykami i świadkami Bitwy pod Osuchami - informuje Wiesława Kubów, dyrektor GOK w Łukowej i współorganizator wydarzenia.

Uroczystościom towarzyszyły także wystawy historyczne w Domu Pamięci oraz promocje publikacji o tematyce historycznej. W uroczystości obok mieszkańców regionu, uczestniczyli porucznik Włodzimierz Łój z Batalionów Chłopskich oddziału "Rysia" jeden z ostatnich uczestników Bitwy pod Osuchami, poczty sztandarowe oraz reprezentanci władz państwowych i samorządowych, przedstawiciele Wojska Polskiego, organizacji kombatanckich, instytucji państwowych, harcerze oraz reprezentanci placówek oświatowych i stowarzyszeń.

Organizatorami uroczystości byli Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Zamość, Ogólnopolski Związek Żołnierzy Batalionów Chłopskich, 3. Zamojski batalion zmechanizowany, Lasy Państwowe Nadleśnictwo Józefów, Starosta Biłgorajski, Wójt Gminy Łukowa, parafia pw. Wniebowzięcia NMP w Łukowej oraz Gminny Ośrodek Kultury w Łukowej.

Do uczestników uroczystości okolicznościowe listy wystosował m. in. wicepremier Jacek Sasi oraz szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.