Organizatorem uroczystości był samorząd Gminy Biłgoraj i Gminny Ośrodek Kultury w Biłgoraju. Obok władz samorządowych, udział w wydarzeniu wzięli mieszkańcy Gminy Biłgoraj, przedstawiciele Ochotniczej Straży Pożarnej, Grupy Rekonstrukcji Historycznej "Wir" z Biłgoraja oraz uczestnicy rajdu Żurawinowym szlakiem". Wydarzenie to oddanie czci ludności cywilnej, ofiarom niemieckich zbrodni i przypomnienie trudnej historii, która była udziałem wielu miejscowości Ziemi Biłgorajskiej.

-Nie ma chyba takiej miejscowości, która nie stała by się ofiarą niemieckich zbrodni Najbardziej ucierpiały przede wszystkim te miejscowości Puszczy Solskiej, które pomagały partyzantom i wspierały działania Polskiego Państwa Podziemnego. Jeśli chodzi o Gminę Biłgoraj, to wymienić należy choćby Smólsko, Brodziaki czy Edwardów. Wieś podbiłgorajska wykazała się niezwykłą odwagą. Z mieszkańców tych wsi rekrutowali się partyzanci, a ludność cywilna wspierała ruch partyzancki, służyła także aprowizacją. Bez tych śródleśnych wiosek partyzanci nie mogliby tak mocno funkcjonować w Puszczy Solskiej i nękać Niemców. Siła Polskiego Podziemia na naszej Ziemi była tak duża, że okupant bał się wkraczać do lasów Puszczy Solskiej. Za to wszystko wiele miejscowości zapłaciło bardzo dużą ofiarę - przypomina Dominik Róg z Gminnego Ośrodka Kultury w Biłgoraju.

Dzisiejsze uroczystości odbyły się pod krzyżem i tablicą upamiętniającą mieszkańców wsi Dąbrowica. Miejsce nie zostało wybrane przypadkowo. To tutaj 9 lipca 1943 roku zebrano ponad 250 mężczyzn i wywieziono do obozu w Kraśniku a następnie na roboty przymusowe. -Wieś została otoczona przez wojsko niemieckie, a po domach chodziła żandarmeria. Wybierano mężczyzn w wieku od 16 do 60 roku życia. Łącznie ponad 250 osób zebrano przy drodze do Biłgoraja, stąd trafili do obozu pracy w Budzyniu - filii obozu na Majdanku. Stamtąd trafili na roboty przymusowe do III Rzeszy, czyli krajów które opanowane były przez Niemcy Hitlerowskie. Pracowali m. in. przy produkcji broni, w tym rakiet V1 i V2. Byli zmuszani do katorżniczej pracy na rzecz niemieckiej gospodarki. Tak naprawdę nigdy nie otrzymali rekompensat, a dziś dochodzi często do tego także fałszowanie historii. Stąd ważne są takie uroczystości jak ta dzisiejsza, to przypomnienie faktów oraz apel o pamięć - mówi regionalista, Marian Kurzyna.

Przy krzyżu odmówiono modlitwę i złożono kwiaty, wspomniano tragiczne historii poszczególnych miejscowości. -Dziękuję wszystkim za przybycie na Dzień Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej. Nasza obecność tutaj świadczy o tym, że pamiętamy i nie zapomnimy nigdy o ofierze jaką złożyli mieszkańcy wsi podczas wydarzeń dziejowych takich jak I wojna światowa, wojna polsko - bolszewicka i II wojna światowa. Na dzisiejszych uroczystościach składamy hołd naszym pradziadkom, dziadom i ojcom za ich odwagę i niezłomną postawę, za trud i walkę o niepodległą Polskę - mówił Wójt Gminy Biłgoraj, Wiesław Różyński.

Jednym z elementów uroczystości była rekonstrukcja obozu partyzanckiego, który przygotowała Grupa Rekonstrukcji Historycznej im. porucznika Konrada Bartoszewskiego ps. "Wir". -Prezentujemy elementy życia obozowego, wyposażenie sanitariuszek oraz repliki broni, w tym słynną błyskawicę". To karabin maszynowy produkowany w czasie Powstania Warszawskiego, przez Polskie Państwo Podziemne. Była to szybkostrzelna broń, dobrze sprawdzająca się w walkach miejskich - zaznacza sekretarz GRH "Wir", Marek Łaba.

/bilgoraj.com.pl/