11 listopada w Józefowie odsłonięto pomnik Tomasza Józefa Zamoyskiego. Upamiętniono założyciela miasta

Pomnik założyciela miasta

Odsłonięcie pomnika było jednym z ważnych momentów tegorocznych obchodów Narodowego Święta Niepodległości w Józefowie. Upamiętniona postać odegrała istotną rolę w historii tej części Ziemi Biłgorajskiej. Tomasz Józef Zamoyski, syn Marcina Zamoyskiego i Anny Franciszki Gnińskiej, był piątym ordynatem zamojskim, a także starostą płoskirowskim i grodeckim oraz pułkownikiem wojsk koronnych.

To właśnie on zdecydował o utworzeniu miasta na gruntach wsi Majdan Nepryski. 3 grudnia 1725 roku podpisał akt lokacyjny, nadając miejscowości nazwę pochodzącą od swojego drugiego imienia. Józefów został lokowany na prawie magdeburskim i otrzymał przywilej organizowania jarmarków. Miasto rozwijało się jako ośrodek handlu i rzemiosła, a jego dzieje przez kolejne stulecia były związane z Ordynacją Zamojską.

::photoreport{"type":"check-for-article","item":"16351","portal":"bilgoraj.com.pl"}

Trzy stulecia historii Józefowa

Początki miasta sięgają pierwszej połowy XVIII wieku. Józefów szybko stał się lokalnym centrum handlowym, usługowym i administracyjnym. Rozwijało się tu rzemiosło, w tym kamieniarstwo, a drewniana zabudowa nawiązywała do położenia miejscowości w otoczeniu Puszczy Solskiej.

W XIX wieku ważnym rozdziałem w historii Józefowa była działalność drukarni ksiąg hebrajskich, prowadzonej przez żydowską rodzinę Waxów. Zakład funkcjonował od 1820 roku i należał do znaczących miejscowych przedsięwzięć gospodarczych.

::addons{"type":"facebook-encouragement"}

Okolice miasta zapisały się również w historii powstania styczniowego. W 1863 roku działały tu oddziały powstańcze, a 24 kwietnia pod Józefowem doszło do bitwy, w której poległ m.in. poeta i powstaniec Mieczysław Romanowski. W późniejszych latach miejscowość utraciła prawa miejskie, które odzyskała dopiero w 1988 roku.

Szczególnie tragiczny okres przyniosła II wojna światowa. Józefów i jego okolice znalazły się na terenie intensywnych działań partyzanckich, a miejscowa ludność doświadczyła niemieckiego terroru. Niemcy dokonali także zagłady żydowskiej społeczności miasta. W lipcu 1942 roku na Winiarczykowej Górze zamordowano od 1300 do 1500 Żydów, w większości kobiety, dzieci i osoby starsze.

Pamięć o założycielu i lokalnym dziedzictwie

Odsłonięty pomnik przypomina o początkach Józefowa i człowieku, którego decyzja zapoczątkowała historię miasta. Jest także kolejnym elementem upamiętniania 300-lecia lokacji, obchodzonego w 2025 roku.

::news{"type":"see-also","item":"70774","portal":"bilgoraj.com.pl"}

Budowa monumentu była realizowana przez Miejski Ośrodek Kultury w Józefowie. Projekt uzyskał 200 tys. zł dofinansowania z programu „Rzeźba w przestrzeni publicznej 2026”, pochodzącego ze środków budżetu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Całkowity koszt inwestycji wyniósł 225,5 tys. zł.

Odsłonięcie pomnika w Narodowe Święto Niepodległości połączyło pamięć o historii Polski z przypomnieniem dziejów małej ojczyzny. Józefów oddał hołd człowiekowi, który przed trzema stuleciami dał początek miastu. Wśród gości, obecny był Marcin Zamoyski.

Foto: Anna Kulik LS Foto Design Anna Kulik/MOK Józefów