Strona startowa

Wiadomości - Aktualności

Śladem biłgorajskich Żydów

Dodał: red Data: 2020-08-09 12:14:24 (czytane: 1935)

Tradycyjnym już elementem "Festiwalu Kultur" jest spacer śladem biłgorajskich Żydów. Sprzed ławeczki Singera uczestnicy ruszyli na ponad 2 godzinne zwiedzanie miasta. Przewodnikiem w odkrywaniu historii był historyk i regionalista, pracownik Muzeum Ziemi Biłgorajskiej w Biłgoraju, Tomasz Brytan.

Biuro Geodezyjne s.c. A. Myszkowiak, J. Piechota
www.biuro-geodezyjne.com.pl,geodezja, biuro geodezyjne, dom, Biłgoraj, pomiary, pomiary geodezyjne, grunty, doradztwo, mapy geodezyjne, rozgraniczanie nieruchomości,

Plac Wolności 8. 23-400, Biłgoraj

JP BUDOWNICTWO
www.jpbudownictwo.pl,termo-modernizacja, doceplanie biłgoraj, malowanie, tynkowanie, remonty, renowacje, ocieplanie, adaptacja, adaptacja poddasza, adaptacja piwnc, tynkowanie biłgoraj, malowanie biłgoraj, adaptacja biłgoraj, remont biłgoraj

ul. E Orzeszkowej 25. 23-400, Biłgoraj



Jak podkreślał, historia Biłgoraja przez 400 lat związana była z historią Żydów. -Pierwsze historyczne wzmianki pojawiają się już w roku 1616, kiedy to Zbigniew Gorajski pozwala na budowę synagogi, która znajdowała się w okolicy dzisiejszej ulicy Lubelskiej, nieopodal rynku. Z czasem powstaje szkoła, łaźnia, a Żydzi trudnią się handlem i drobnym rzemiosłem. Już na początku XX wieku, społeczność żydowska stanowi około 50 - 60% mieszkańców miasta. Co trzeba podkreślić, przez te wszystkie wieki tak naprawdę wyznanie, czy pochodzenie dla mieszkańców Biłgoraja nie miała znaczenia. Wszyscy żyli w zgodzie, wg. własnej tradycji i obyczajów przyczyniając się do rozwoju grodu. Zagłada biłgorajskich Żydów przypadła na czas II wojny światowej i rok 1942. Kiedy to Niemcy przystąpili do likwidacji getta - przypomina Tomasz Brytan.

spacer_sladem_bilgorajskich_zydow__2_.JPG

W spacerze udział wziął m. in. Jerzy Soliwoda z Kaszub. -Jestem gościem "Festiwalu Kultur", a w spacerze uczestniczę z ciekawości i chęci poznania historii Z tych okolic pochodzi moja rodzina, mój brat urodził się w Tomaszowie Lubelskim, część rodziny mam we Lwowie. Ta historia poszczególnych rodzin, społeczności się przenika. Sięgając do korzeni rodzinnych widzę to bardzo wyraźnie. Poza tym pasjonujący jest fakt wielokulturowości Biłgoraja. Odkrywając to wszystko nie tylko się ubogacamy ale mamy także szersze spojrzenie na to co nas otacza - podkreśla uczestnik spaceru, Jerzy Soliwoda z Kaszub.

spacer_sladem_bilgorajskich_zydow__1_.JPG

Dziś trzeci - ostatni - dzień biłgorajskiego "Festiwalu Kultur". Uczestnicy mogą odwiedzić jarmark sitarski przy Biłgorajskim Centrum Kultury, czy wziąć udział w koncercie finałowym, który na scenie letniej BCK odbędzie się o godzinie 20:00. Wstęp na wszystkie wydarzenia jest bezpłatny.

/bilgoraj.com.pl/

Reklama.

Tagi: śladem biłgorajskich żydów   festiwal kultur   biłgoraj   tomasz brytan

Zobacz także

Rajd rowerowy i spotkanie z przewodnikiem

Dodane: 2020-11-24 08:54 - Komentarze  (0)  czytane (632)

TAGI: rajd rowerowy, porytowe, gmina biłgoraj, obywatelski duet



Komentarze (2)

Uwaga: Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Za wypowiedzi naruszające prawo lub chronione prawem dobra osób trzecich grozi odpowiedzialność karna lub cywilna. IP Twojego komputera: 34.237.138.69

j67 (2020-08-10 09:42:47)

Historia pobytu Żydów na ziemiach polskich nie jest historią wspólnego życia Polaków i Żydów. Jest historią życia równolegle, obok siebie. Wyboru życia (tylko w obrębie swojej społeczności, obok Polaków), którego dokonali sami Żydzi. Życia niestety często kosztem Polaków.

Na dawnych ziemiach włączonego w skład Rosji Królestwa Polskiego żyło w 1897 roku 8.761.476 osób, z tego 1.270.575 Żydów, czyli 14,5% populacji. Odsetek ludności żydowskiej na ziemiach polskich zaboru rosyjskiego rósł systematycznie w wyniku polityki władz rosyjskich, które skłaniały Żydów z Rosji do przesiedlania się na ziemie polskie okupowane przez Rosjan. Skutki rosyjskiej polityki osiedlania Żydów na ziemiach polskich pokazuje fakt, że gdy od 1816 do 1913 roku ludność Królestwa Polskiego wzrosła o 381% (do 13 milionów), to ilość ludności żydowskiej na ziemiach polskich w wyniku działań Rosji wzrósł o 822% (1.955.000). W wyniku polityki Rosji odsetek Żydów wśród mieszkańców ziem polskich wzrósł 7,8% do 14,97%. W XIX wieku w miastach na ziemiach polskich Żydów przybywało 4 razy szybciej niż Polaków. Rosja pozbywała się Żydów ze swojego terytorium nie tylko poprzez skłanianie ich do emigracji na ziemie polskie, ale również poprzez skłanianie ich do emigracji do USA (gdzie w XIX wieku trafiło 2 miliony Żydów z Rosji).



Rosjanie znieśli wszelkie utrudnienia w emigracji Żydów z ziem rosyjskich na ziemie polskie w 1868 roku. Do Królestwa Polskiego przybywali zrusyfikowani Żydzi zwani litwakami. W ramach skłaniania Żydów do przemieszczenia się na ziemie polskie Rosja w 1882 zakazała Żydom na ziemiach rosyjskich: posiadania i dzierżawy ziemi, mieszkania na wsi, samowolne zmiany miejsca zamieszkania, sprzedaży alkoholu, pracy w niedziele i święta chrześcijańskie – mogli to wszystko robić na ziemiach polskich okupowanych przez Rosję. Żydów do wyjazdu na ziemie polskie z Rosji władze rosyjskie skłaniały, organizując pogromy w latach 1881-1882.



Rosyjscy Żydzi przybyli na ziemie polskie razili Polaków: hałaśliwym zachowaniem, rosyjską mową, oszustwami, przemytem, zawyżaniem cen, złośliwością wobec chrześcijan, intrygami, fałszywymi donosami do Rosjan.



Żydzi na ziemiach polskich migrowali gównie do miast i miasteczek, unikali pracy w rolnictwie (tylko 0,5% z nich pracowało na roli). Pracowali gównie w handlu detalicznym i hurtowym. Od 1897 roku do 1921 roku udział Żydów w pracy na roli wzrósł z 0,5% do 0,7%, w handlu i ubezpieczeniach spadł z 75,4% do 66%, wzrósł w przemyśle z 28% do 29,6%, transporcie i komunikacji z 22,8% do 15,4%, w służbie publicznej i wolnych zawodach spadł z 19,9% do 14,9%. Żydzi pracowali gównie w handlu i transporcie (42,6%) i przemyśle oraz rzemiośle 34,3%. Żydzi nie zatrudniali się w dużych fabrykach, by móc świętować sobotę.



Żydzi, choć byli 14,5% mniejszością dominowali w handlu: zbożem, drewnem, skórami, futrami, metalami, maszynami, bronią i artykułami papierniczymi. Żydowscy kupcy niezwykle często mieli realny monopol na handel, kupując za grosze od Polaków i sprzedając po zawyżonych cenach Polakom. Skutkiem żydowskiego wyzysku było bogactwo Żydów — w warszawie mniejszość żydowska posiadała 1/3 nieruchomości. W XIX wieku na 26 warszawskich banków 18 należało do Żydów.



Żydzi nie byli zainteresowani asymilacją na ziemiach polskich z Polakami. Mieli swoją odmienną kulturę, religie i język. Będąc judaistycznymi fundamentalistami, w wyniku czego dyskryminowali w swojej społeczności kobiety. Mniejszość Żydów stanowili chasydzi mający własne synagogi i rytuał, na czele ich społeczności stali cadykowie. Absolutnym marginesem w społeczności żydowskiej byli zwolennicy asymilacji i modernizacji judaizmu.



Społeczność żydowska była zróżnicowana nie tylko religijnie, ale i politycznie. Składali się na nią folkiśc (domagając się odrębności etnicznej dla Żydów w diasporze), syjoniści (najsilniejsi w Łodzi i Warszawie), komuniści (reprezentowani gównie przez powstały w 1897 roku Ogólnożydowski Związek Robotniczy w Rosji i Polsce Bund), socjaliści syjoniści (z powstałego w 1906 roku Ogólorosyjskiej Żydowskiej Partii Poalej Syjon).



Żydzi byli obecni nie tylko na ziemiach zaboru rosyjskiego, ale też i austriackiego. Władz austriackie zapewniły równouprawnienie Żydom przepisami wprowadzanymi od 1859 do 1860. dzięki którym Żydzi mogli mieć służących chrześcijan, pracować we wszystkich dziedzinach rzemiosła i nabywać nieruchomości.



Odsetek ludności żydowskiej w Galicji był trwały (wynosił od 10% do 12%). Odmiennie od zaboru rosyjskiego w Galicji większy odsetek Żydów mieszkał na wsiach (i wynosił aż 22%). Żydzi w Galicji trudnili się handlem i szynkarstwem. W Galicji dla Żydów konkurencje stanowiła zakładane przez Polaków i Ukraińców spółdzielnie rolnicze i handlowe. W Żydów uderzyło też ograniczenie handlu w niedziele, wprowadzenie koncesji (na: handel alkoholem, tandeciarstwo, komunikacje lądowa, handel wędlinami, apteki, biura pośrednictwa pracy) i wymóg posiadania certyfikatów (na handel: przyprawami, artykułami kolonialnymi, olejami, farbami i alkoholem). Ustawa weterynaryjna ograniczyła żydowski handel bydłem.



Pomimo dużej emigracji galicyjskich Żydów do USA, w 1910 roku w Galicji mieszkało dwie trzecie (871.906) całej żydowskiej ludności Austrii. Żydzi mieli rozbudowaną sieć swoich instytucji, tylko dla Żydów: synagog, łaźni, przytułków, szkół i szpitali. Nieliczni Żydzi chcieli się asymilować z Austriakami lub Polakami. W 1904 powstał w Galicji Poalej Syjon, a w 1906 Żydowska PartiaSocjaldemokratyczna.



W Niemczech od 1812 roku Żydzi mogli zyskać prawa obywatelskie za przyjęcie stroju i języka niemieckiego. Na ziemiach polskich okupowanych przez Niemcy od 1833 ci Żydzi, którzy poddali się germanizacji, zyskiwali pełnie praw, a ci, którzy nie chcieli się asymilować byli tolerowani i nie mieli pełni praw.



Polityka germanizacji okazała się bardzo skuteczna. Społeczność żydowska pod niemiecką władzą się zmodernizowała i odeszła od tradycyjnego tryby życia. Żydzi stali się bardzo lojalni wobec niemieckich władz i bardzo antypolscy. Wielu Żydów działało w Socjaldemokratycznej Partii Niemiec. Wśród niemieckich Żydów syjonizm nie był popularny. Od 1833 migrowali z ziem zaboru niemieckiego w głąb Niemiec, skutkiem czego odsetek Żydów w Poznańskim spadł od 1831 do 6,7% populacji do 0,5% w 1921 roku, w samym Poznaniu z 15% w 1867 roku do 3,6% w 1910 roku.



Podobnie jak i w innych zaborach także w niemieckim zaborze mniejszość żydowska w nieproporcjonalnym stopniu opanowała dochodowe zawody – stanowiący w Poznańskim 3% Żydzi w 1882 kontrolowali handel w 38,6%, handel jedzeniem i artykułami przemysłowymi w 51%, mieli nieproporcjonalnie duży dział w usługach finansowych i całkowicie dominowali w handlu alkoholem.



Więcej o relacjach Żydów z Polakami można przeczytać w pracy „Polski ruch ludowy wobec Żydów (1895-1939)” autorstwa Sławomira Mańko wydanej przez IPN i Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego.



Jan Bodakowski

j67 (2020-08-09 13:59:39)

Getto miesciło sie na ul 3-Maja 11,13 nr obecnie market 15 stycznia 1943 dokonano likwidacji getta Zgromadzono w nim kilkunastu rzemieslnikow zostali rostrzelani przez gestapo

Dodaj komentarz

UWAGA!
Formularz dodawania komentarzy wymaga włączenia obsługi plikow cookies (ciasteczek), zapisywanych
i odczytywanych z Twojego urządzenia - jeśli chcesz dodać komentarz, włącz ciasteczka, odśwież stronę i spróbuj ponownie...


więcej

Hotele i pensjonaty

więcej

Biura podróży

Podróże

Konkursy

bilgoraj.com.pl poleca

Nie żyje Bolesław Szymanik, działacz społeczny i prezes Stowarzyszenia Dzieci Zamojszczyzny

W wieku 83 lat zmarła Bolesław Szymanik, prezes Stowarzyszenia...

Projekt e-Geodezja realizowany od 2016 roku przez powiat biłgorajski jest już na finiszu

Dzięki sukcesywnie zwiększanym finansom na informatyzację administracji...

Jak stworzyć reprezentację seniorów? W Biłgoraju ma powstać Rada Seniorów

-Chciałyśmy aby seniorzy świadomie zadbali o swoje sprawy, dlatego...

Zakończyła się rewitalizacja Placu Wolności. Tak wygląda inwestycja z lotu ptaka (VIDEO)

Inwestycja kosztowała ponad 21,3 mln zł. Dzięki niej centrum...

Uczcili Kapelana Solidarności i kapłanów niezłomnych (FOTO, AUDIO)

Mieszkańcy Biłgoraja uczcili dziś ks. Jerzego Popiełuszkę i księży...

Jak skutecznie zapobiegać korozji metalowych elementów?

Inżynierowie projektujący obiekty przemysłowe wykorzystują w tym celu...

Ogłoszenia