Strona startowa

Wiadomości - Aktualności

Informacja Komendanta Powiatowego PSP o stanie bezpieczeństwa Powiatu Biłgorajskiego

Dodał: red Data: 2017-03-30 18:08:33 (czytane: 2730)

Informację podał Komendant Powiatowy PSP brygadier Wiesław Krent. W dokumencie znalazły się dane o głównych zagrożeniach pożarowych w Powiecie oraz siły dostępne do walki z żywiołem, a także dane statystyczne za 2016 rok.

P.W. EKO-SYSTEM - JAN LESIAK
www.ekosystem-lesiak.pl,Roboty wodnokanalizacyjne, drogowe, ogólnobudowlane,  Niwelacje terenu, fundamenty, Wynajem sprzętu budowlanego, Doradztwo w zakresie przepisów ochrony środowiska, oczyszczalnie przydomowe, oceny środowiskowe

Szozdy 11. 23-407 , Tereszpol

JP BUDOWNICTWO
www.jpbudownictwo.pl,termo-modernizacja, doceplanie biłgoraj, malowanie, tynkowanie, remonty, renowacje, ocieplanie, adaptacja, adaptacja poddasza, adaptacja piwnc, tynkowanie biłgoraj, malowanie biłgoraj, adaptacja biłgoraj, remont biłgoraj

ul. E Orzeszkowej 25. 23-400, Biłgoraj



Powiat biłgorajski jest czwartym co do wielkości powierzchni powiatem w Województwie Lubelskim i zajmuje obszar 1 678 km2, co stanowi 0,5 % powierzchni kraju i 6,7 % powierzchni Województwa. Zamieszkuje w nim blisko 103 tys. mieszkańców, co stanowi 0,3 % ludności Polski i 5 % mieszkańców Województwa. Gęstość zaludnienia w powiecie wynosi 62 osoby/km2, przy średniej gęstości zaludnienia w kraju 124 osób/km2 i w Województwie 89 osób/km2. W granicach Powiatu Biłgorajskiego znajduje się 14 jednostek administracyjnych, na które składa się 1 miasto, 3 miasta i gminy i 10 gmin. Na terenie Powiatu znajdują się 4 miasta i 187 miejscowości wiejskich, w tym o zabudowie zwartej (151), rozproszonej (20) i kolonijnej (16). Krajobraz Powiatu i klimat kształtują także lasy Puszczy Solskiej oraz rzeki Tanew i Łada. Tereny powiatu należą do najcieplejszych regionów Polski (stopień nasłonecznienia wynosi 62,5 kcal/cm2/rok). Charakteryzuje się długim i ciepłym latem, ciepłą i słoneczną jesienią oraz niezbyt ostrą zimą. Normalne opady roczne wynoszą 600 - 700 mm. Powiat ma charakter rolniczy, 43% powierzchni zajmują użytki rolne, z produkcją żywności, m.in. ekologicznej. Charakterystyczną cechą jest duża lesistość powiatu. Lasy zajmują powierzchnię ponad 64 tys. ha, co stanowi prawie 12% powierzchni lasów województwa lubelskiego. Procentowy udział powierzchni leśnej w stosunku do ogólnej powierzchni powiatu (lesistość) daje wskaźnik ok. 38% i jest wyższy od lesistości Województwa Lubelskiego o prawie 22% oraz od średniej krajowej o ponad 28%. Najwyższa lesistość występuje w gminach: Tereszpol - 70,2%, Biłgoraj - 58,5%, Józefów - 55,9% i Tarnogród - 52,2%. Ponad połowa lasów jest zarządzana przez Roztoczański Park Narodowy oraz Nadleśnictwa Biłgoraj, Józefów i Zwierzyniec (ponad 33 tys. ha), a pozostała część (blisko 31 tys. ha) w całości należy do osób prywatnych. Przeważająca część lasów, tj. o powierzchni blisko 60 tys. ha, została zaliczona do II kategorii zagrożenia pożarowego, natomiast reszta, o powierzchni ponad 4 tys. ha, do III kategorii zagrożenia pożarowego.

Z przedstawionych przez Komendę Powiatową Straży Pożarnej w Biłgoraju informacji, wynika, że największe zagrożenia pożarowe występują na terenach rolniczych i leśnych oraz w zakładach, które stosują w dużych ilościach materiały pożarowo niebezpieczne w procesach produkcji i magazynowaniu. Do tych zakładów w szczególności należą rozlewnia i magazyny gazu propan - butan, stacje paliw i gazu płynnego, kopalnia gazu ziemnego oraz fabryki mebli. W zakładach drzewnych i meblarskich znajdują się lakiernie i występuje kilkanaście obiektów o bardzo dużym obciążeniu ogniowym, często powyżej 4 000 MJ/m2. W wielu zakładach i obiektach leżących w powiecie biłgorajskim występuje zagrożenie wybuchem mieszanin gazów i par z powietrzem oraz pyłów. Strefy zagrożenia wybuchem mieszanin gazów i par cieczy palnych z powietrzem występują najczęściej na stacjach paliw i gazu płynnego oraz magazynach lakieru. Większość stref zagrożenia wybuchem mieszanin palnych pyłów z powietrzem występuje w zakładach produkujących meble i stolarkę budowlaną. Przez powiat od strony Janowa Lubelskiego przebiega linia wysokiego ciśnienia zasilająca w gaz ziemny miasto Biłgoraj i okolice. Na terenie powiatu znajduje się także kopalnia gazu ziemnego w Woli Różanieckiej, gdzie także znajdują się gazociągi wysokiego ciśnienia. W obrębie powiatu występuje pięć złóż gazu ziemnego Tarnogród, Biszcza, Księżpol, Potok Górny i Łukowa. Wszystkie są obecnie eksploatowane przez cztery ośrodki zbiorcze. Potencjalne zagrożenie związane z występowaniem tych surowców może dotyczyć prac wiertniczych, powstania stanów awaryjnych podczas ich pozyskiwania, uzdatniania lub transportu. Ośrodki zbioru gazu połączone są z krajowym systemem gazowniczym. Na terenie Powiatu Biłgorajskiego istnieją również zagrożenia związane z możliwością wystąpienia zdarzeń z udziałem toksycznych środków przemysłowych, szczególnie w obrębie Miasta Biłgoraj. Pocieszający jest fakt, że w powiecie nie występują zakłady o dużym ryzyku wystąpienia awarii przemysłowej.

komendant_wieslaw_krent.JPG
Komendant Powiatowy PSP w Biłgoraju brygadier Wiesław Krent


Dokument KP PSP informuje, iż w powiecie Biłgorajskim nie występują typowe powodzie, jednakże z powodu intensywnych lub długotrwałych opadów deszczu, nagłych roztopów czy przyboru wód w ciekach i zbiornikach wodnych powodujących wystąpienie wody z koryta rzeki bądź przerwanie obwałowania zbiornika zdarzają się lokalne podtopienia terenów i obiektów (pojedynczych lub niewielkiej grupy). Szacuje się, że powierzchnia zalewowa przy tego typu podtopieniach może wynieść kilkadziesiąt ha, a ewakuacji może wymagać ok. 100 - 120 osób. Działania w czasie akcji powodziowej oparte są przede wszystkim na siłach i środkach jednostek ochrony przeciwpożarowej. Ważnym elementem zabezpieczenia operacyjnego terenu powiatu są siły i środki, jakimi dysponuje jednostka OSP - Ratownictwo Wodne i Ekologiczne w Biłgoraju. Dokonane w ostatnim latach zakupy sprzętu i wyposażania przez jednostki OSP z KSRG poprawiły w znaczący sposób przygotowanie sprzętowe tych jednostek do prowadzenia działań ratowniczych, w tym związanych z likwidacją zagrożeń podczas powodzi. Na chwilę obecną siły i środki jednostek ochrony przeciwpożarowej dysponują łącznie m.in. 6 szt. jednostek pływających, które umożliwiają jednoczesną ewakuację ok. 40 osób, a także zwierząt i mienia, 14 zestawami nurkowymi, 34 sztuki pomp pływających, 42 sztuki pomp do wody zanieczyszczonej o wydajności od 400 do 1600 l/min, pompą o wydajności 5300 l/min, 51 sztuk agregatów prądotwórczych przenośnych (o mocy od 2 kW do 20 kW). W powiatowym magazynie przeciwpowodziowym, który znajduje się w tut. komendzie, przechowywanych jest obecnie 5 tys. sztuk worków do budowy doraźnych obwałowań.

Warto nadmienić, że na obszarze Powiatu Biłgorajskiego w ramach KP PSP w Biłgoraju funkcjonuje jedna Jednostka Ratowniczo - Gaśnicza (JRG). Siły PSP są wspierane przez 119 jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych, z czego 85 jednostek posiada samochody pożarnicze wraz z wyposażeniem, a 34 jedynie motopompy z podstawową armaturą gaśniczą i w większości przypadków środek transportu. Jednostki OSP w różnym stopniu przygotowane są do prowadzenia działań ratowniczo - gaśniczych, co wynika, przede wszystkim, z ich wyposażenia sprzętowego oraz poziomu wyszkolenia ratowników. Główny ciężar prowadzenia działań spoczywa na jednostkach włączonych do Krajowego Systemu Ratowniczo Gaśniczego. Systemu do którego obok Państwowej Straży Pożarnej zostało dotychczas włączonych 16 jednostek OSP z terenu  Powiatu (obecnie na terenie każdej Gminy jest co najmniej jedna jednostka OSP z KSRG). Na lata 2017 - 2020 zaplanowano włączenie do KSRG ośmiu jednostek OSP i są to: OSP Tereszpol Kukiełki (2017), OSP Rogale (2018), OSP  Babice (2019), OSP Hosznia Ordynacka (2020), OSP Radzięcin (2020), OSP Gózd Lipiński (2020), OSP Osuchy (2020), OSP Majdan Nepryski (2020). Krajowy System Ratowniczo – Gaśniczy na szczeblu powiatu wspomagany jest przez pozostałe jednostki OSP, inne służby oraz podmioty i instytucje, które dobrowolnie zgodziły się współpracować z KSRG na podstawie podpisanych umów, porozumień i uzgodnień ze Starostą Biłgorajskim i Komendantem Powiatowym PSP w Biłgoraju. Realizacja zadań w poszczególnych dziedzinach ratownictwa tj. wodnego, technicznego, poszukiwawczo - ratowniczego, wysokościowego i chemicznego, z uwagi na zbyt małą ilość lub brak odpowiedniego sprzętu w jednostkach OSP, zasadniczo spoczywa na tut. komendzie. Na chwilę obecną jedynie OSP RWiE Biłgoraj oraz OSP Sól (włączone do KSRG) osiągnęły stan gotowości pozwalający na prowadzenie działań na poziomie podstawowym w jednej z dziedzin ratownictwa, tj. odpowiednio w zakresie ratownictwa wodnego i technicznego. Pozostałe 14 jednostek OSP z KSRG oraz OSP aspirujące do „systemu”.

Reklama.

W przypadku potrzeby podjęcia specjalistycznych czynności ratowniczych z użyciem zasobów i sprzętu specjalistycznego, np. geofonów, sonarów, sprzętu alpinistycznego czy psów ratowniczych, zostały utworzone Specjalistyczne Grupy Ratownicze (SGR), których zasięg działania obejmuje kilka lub kilkanaście powiatów. Obszar Powiatu Biłgorajskiego, w tym zakresie, jest chroniony przez SGR Wodno - Nurkowego „Lublin 4-Biłgoraj”, SGR Wysokościowego „Lublin 2”, SGR Chemiczno - Ekologicznego „Leżajsk”, SG Poszukiwawczo - Ratowniczą „Nowy Sącz”, SGR Technicznego „Lublin 2 - Puławy”, SG Radiologiczną „Maków Mazowiecki”. Grupy te utrzymują całodobową gotowość operacyjną i na dyspozycję Stanowiska Kierowania Komendanta Wojewódzkiego PSP w Lublinie podejmują działania. Na terenie naszego Powiatu obecnie 19 jednostek OSP posiada sprzęt do ratownictwa medycznego, tzw. zestaw R1, który umożliwia udzielenie kwalifikowanej pierwszej pomocy przez ratownika, tj. podjęcie czynności ratunkowych wobec osoby w stanie nagłego zagrożenia, np. resuscytacji krążeniowo - oddechowej, tamowanie krwotoków i opatrywanie ran, unieruchomienie złamań, ochronę przed wychłodzeniem, stosowanie tlenoterapii biernej, wsparcie psychiczne. W każdej jednostce OSP włączonej do KSRG znajduje się co najmniej dwóch strażaków posiadających uprawnienia do udzielania kwalifikowanej pierwszej pomocy.

Istotnym elementem wpływającym na stan bezpieczeństwa pożarowego jest posiadanie odpowiednich zasobów wodnych do celów gaśniczych. W Powiecie Biłgorajskim na 191 miejscowości 179 posiada wystarczające zasoby wodne. W 12 miejscowościach zasoby wodne są nie wystarczające, w tym 6 miejscowości nie posiada żadnych zasobów wody do celów gaśniczych. W grupie tych ostatnich znajdują się przede wszystkim kolonie lub osady o niewielkiej liczbie mieszkańców (Gmina Aleksandrów – Margole, Bukowiec, Podlas i Trzepietniak, Gmina Biłgoraj - Żelebsko i Wolaniny). Tylko w 57 miejscowościach znajdują się sztuczne lub naturalne zbiorniki wodne, stanowiące alternatywne źródła wody. Warunkiem szybkiego podjęcia działań ratowniczo - gaśniczych oraz skutecznego ich prowadzenia jest zapewnienie sprawnie działającej łączności pomiędzy współdziałającymi podmiotami ratowniczymi.

Limit etatów na 2017 rok, w tutejszej Komendzie PSP został określony na 60 (57 funkcjonariuszy i 3 dla pracowników cywilnych). Stan zatrudnienia na dzień 31 grudnia 2016 roku wyniósł: 56 funkcjonariuszy i 3 pracowników cywilnych. Na przestrzeni ostatnich lat zauważa się stałe podnoszenie zarówno kwalifikacji zawodowych jak i ogólnych. Wg. stanu na dzień 31 grudnia 2016 roku z 56 zatrudnionych strażaków, służbę w zmianowym rozkładzie czasu służby pełniło 45, z czego 39 w tzw. "podziale bojowym", a 6 w Stanowisku Kierowania. Pozostałych 11 strażaków stanowi obsadę kierownictwa Komendy i pozostałych komórek (wydział operacyjno - szkoleniowy, sekcje: kontrolno - rozpoznawcza, kwatermistrzowsko - techniczna, organizacyjno - kadrowa oraz dowództwo JRG) - w systemie pracy codziennym.

Działania profilaktyczne to przede wszystkim nadzór nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych jak również działalność propagandowa. Działania te są najlepiej widoczne na przykładzie danych z ubiegłego roku. W 2016 r. przeprowadzono w sumie 187 kontroli, którymi objęto 333 obiekty. Ujawniono 280 nieprawidłowości, a w celu ich usunięcia wydano 60 decyzji i postanowień oraz 12 upomnień. Wpłynęło 25 zawiadomień o zmianach lub opracowywaniu planów zagospodarowania przestrzennego. We współpracy ze Związkiem Ochotniczych Straży Pożarnych RP zorganizowano 14 eliminacji gminnych i eliminacje powiatowe Ogólnopolskiego Turnieju Wiedzy Pożarniczej. Ponadto zapewniono opiekę uczestnikom eliminacji wojewódzkich z terenu Powiatu Biłgorajskiego. Upowszechniano problematykę ochrony przeciwpożarowej poprzez realizację programu „Bezpieczne wakacje” oraz „Razem bezpieczniej”. W ramach programu realizowano szereg spraw mających główny cel poprawy bezpieczeństwa pożarowego na terenie powiatu biłgorajskiego. Nawiązano ścisłą współprace z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków przeprowadzając na jego wniosek oraz w zespole, złożonym ponadto z przedstawicieli Policji, kontrole przestrzegania przepisów przeciwpożarowych jak również zabezpieczenia przed włamaniem w obiektach zabytkowych. Po przeprowadzeniu każdej z kontroli kierowano wnioski do zainteresowanych instytucji celem ścisłego nadzorowania usuwania ujawnionych usterek przez zobowiązanych. Przeprowadzono kompleksową kontrolę przestrzegania przepisów przeciwpożarowych na terenie wszystkich obiektów szpitala łącznie z budynkiem w Tarnogrodzie. Podczas tych działań ujawniono szereg nieprawidłowości, których usunięcie nakazano w decyzjach administracyjnych. Niepokojącym jest fakt, iż od 6 lat administrator szpitala nie poczynił praktycznie żadnych kroków w celu eliminacji nieprawidłowości stanowiących zagrożenie życia ludzi (w myśl obowiązujących przepisów). Nieprawidłowości te to brak obudowanych i zabezpieczonych przed zadymieniem pionowych dróg ewakuacyjnych, nieprawidłowe długości dojść ewakuacyjnych, brak oświetlenia awaryjnego i ewakuacyjnego
Zgodnie z planem pracy dokonano oceny przestrzegania przepisów przeciwpożarowych w obiektach zimowego i letniego wypoczynku dzieci i młodzieży oraz na terenach leśnych.

Działania ratownicze:
- W roku 2016 zaobserwowano spadek o ponad 10% ogólnej liczby zdarzeń w stosunku do roku 2015 jakie powstały na terenie powiatu biłgorajskiego, tj. z 697 zdarzeń do 618.
- O 140 zmniejszyła się znacznie ogólna liczba pożarów z 379 w 2015 r. na 239 w 2016 r., uzyskując poziom poniżej średniej z ostatnich 10 lat (270).
- Ogólna liczba miejscowych zagrożeń wzrosła o 8 z 296 w 2015 r. na 334 w 2016 r.
- Ilość alarmów fałszywych wzrosła z 22 do 45. Są to przeważnie alarmy z monitoringu pożarowego.
- Najwięcej pożarów powstało w sierpniu (40) i w marcu (26), zaś najmniej w listopadzie (9). Najwięcej miejscowych zagrożeń odnotowano jak w lipcu (44) i sierpniu (43), zaś najmniej w lutym (14).
- Wśród pożarów największą grupę stanowiły pożary małe (96%), natomiast wśród miejscowych zagrożeń dominowały zagrożenia lokalne (85%). Ponad 43% wszystkich pożarów stanowiły pożary związane z działalnością rolniczą. W grupie tych pożarów blisko 1/2 stanowiły pożary nieużytków rolnych. Blisko 32% wszystkich pożarów stanowiły pożary związane z eksploatacją urządzeń grzewczych na paliwo stałe.
- Wśród miejscowych zagrożeń najliczniejszą grupę stanowiły działania mające związane z wypadkami oraz kolizjami drogowymi (35%) oraz usuwaniem skutków silnych wiatrów (14%). Zdarzenia w komunikacji drogowej najczęściej powstawały na terenie miasta Biłgoraj, gminy Biłgoraj oraz na terenie gmin Frampol, Tarnogród i Księżpol (łącznie 72%).

Największa liczba zdarzeń w 2016 roku powstała na terenie:
1. Miasta Biłgoraj (ponad 30,4% ogółu zdarzeń) tj. prawie 30% wszystkich miejscowych zagrożeń oraz blisko 21% wszystkich pożarów (w stosunku do roku 2015 odnotowano zmniejszenie ilości pożarów z 53 do 50 i miejscowych zagrożeń z 99 do 104;
2. Gminy Biłgoraj (blisko 13% ogółu zdarzeń), która zanotowała ponad 16% udział w liczbie miejscowych zagrożeń oraz blisko 9% udział w powstałych pożarach.
Łącznie na terenie Miasta Biłgoraj i Gminy Biłgoraj powstało 71 pożarów co stanowi blisko 30% wszystkich pożarów zaistniałych w 2016 roku oraz 159 miejscowych zagrożeń, stanowiących ponad 47% wszystkich odnotowanych miejscowych zagrożeń. Do Gmin o zwiększonej ilości zdarzeń należą Turobin, Józefów, Frampol i Księżpol (odpowiednio 41, 35, 34 i 34 zdarzeń). Dzięki szybkiemu alarmowaniu i wysokiej skuteczności działań pożary lasów ograniczały się w większości (77%) do pokrywy gleby. 75% z nich nie przekroczyło rozmiarów pożaru małego. Najczęstszą przyczyną powstawania miejscowych zagrożeń w ubiegłym roku było: nie zachowanie zasad bezpieczeństwa ruchu drogowym 118 razy, huragany, silne wiatry 44 razy gwałtowne opady atmosferyczne 15 razy. Podsumowując 59 zdarzenia związane z anomaliami pogodowymi.

Średnia wartość strat przypadająca na 1 zdarzenie w przypadku pożarów wyniosła ponad 8,2 tys. zł, natomiast dla miejscowych zagrożeń 4,7 tys. zł. Średnia wartość uratowanego mienia przypadająca na jedno zdarzenia wyniosła dla pożarów 38,4tys. zł, zaś dla miejscowych zagrożeń - 7,3 tys. zł. W przypadku pożarów straty szacowane są na 1 972 tyś. zł., ze średnią na jedno zdarzenie 8,2 tyś. zł. W przypadku miejscowych zagrożeń straty szacowane wzrosły z 671,2 tyś. zł. w 2015r. do 1 565,7 tyś. zł. w 2016 roku, ze średnią na jedno zdarzenie 4,7 tyś. zł. Nastąpił spadek wartości uratowanego mienia z 15 894 tyś. zł (2015 rok) do 11 597 tyś. zł (2016 rok). Podczas akcji ratowniczych prowadzono medyczne działania ratownicze; udzielono pomocy medycznej 192 osobom, w tym przez strażaków – kwalifikowanej pierwszej pomocy - 66 poszkodowanym. W ubiegłym roku dwóch strażaków uległ wypadkowi podczas prowadzonych działań gaśniczych. Odnotowano duży współczynnik osób rannych i śmiertelnych, 170 osób rannych wzrost o 66 i 7 osoby śmiertelne - 1 w pożarach i 6 w MZ (ogółem wzrost o 3). W miejscowych zagrożeniach w ubiegłym roku ucierpiało również 10 dzieci.

W działaniach zarejestrowano 1 236 samochodów pożarniczych (spadek o 17%). W przypadku osób udział brało 5713 strażaków (spadek o 24%)  Służbami najczęściej współpracującymi w likwidacji skutków zdarzeń były: Policja 989 osoby, Pogotowie Ratunkowe 559 osoby, Pogotowie Energetyczne 31 osób, Pogotowie Gazowe 7 osób, Służby Leśne 12 osób, inne służby 93 osoby.

/bilgoraj.com.pl/

Tagi: kp psp w biłgoraju   bezpieczeńśtwo przeciwpożarowe   powiat biłgorajski   sprawozdanie komendanta powiatowego straży pożarne

Zobacz także

Gmina Księżpol przekazała komputery do szkół

Dodane: 2020-04-06 12:38 - Komentarze  (0)  czytane (177)

TAGI: gmina ksieżpol, zdalne nauczanie, komputery dla szkół, oświata biłgoraj



Komentarze (0)

Uwaga: Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Za wypowiedzi naruszające prawo lub chronione prawem dobra osób trzecich grozi odpowiedzialność karna lub cywilna. IP Twojego komputera: 3.233.220.21

Dodaj komentarz

UWAGA!
Formularz dodawania komentarzy wymaga włączenia obsługi plikow cookies (ciasteczek), zapisywanych
i odczytywanych z Twojego urządzenia - jeśli chcesz dodać komentarz, włącz ciasteczka, odśwież stronę i spróbuj ponownie...


Telewizja

Gorzkie żale - część II

Wojska Obrony Terytorialnej w służbie podczas epidemii koronawirusa

Pomoc dla Ekwadoru. Siostra z Biłgoraja prosi o pomoc

Monika Pawłowska o wyborach prezydenckich zaplanowanych na 10 maja 2020 roku

Rewitalizacja Placu Wolności i termomodernizacja Urzędu Miasta

Przemysław Czarnek o wyborach prezydenckie zaplanowanych na 10 maja 2020 roku

Konkursy

Zobacz więcej Dodaj

Promocje

Złóż życzenia świąteczne za pośrednictwem bilgoraj.com.pl

2020-03-31 - 2020-04-13

Wiosenna PROMOCJA w bilgoraj.com.pl: BANERY 30% taniej!

2020-04-01 - 2020-05-31

Przeczytaj kolejną wiadomość:

Straż Miejska kontroluje przedsiębiorców odnośnie umów na odpady komunalne

Straż Miejska w Biłgoraju przystąpiła do kontroli przedsiębiorców, na których spoczywa obowiązek zawarcia indywidualnej umowy na wywóz...